Samkvæmt tölum frá Byggðastofnun var lækkun um milljarð eða 20% á atvinnutekjum í fiskvinnslu í Vestmannaeyjum á árunum 2016-2017. Veiðigjöldin kalla á aukna hagræðingu og störfum í landi fer fækkandi. Íslandsbanki gaf í lok árs út skýrslu um sjávarútveginn á Íslandi og á þeirri kynningu var því kastað fram hvort 2018 yrði vonbrigði í sjávarútvegi, blaðamaður hafði samband við framkvæmdastjóra Ísfélagsins og Vinnslustöðvarinnar til að kanna stöðuna og framhaldið.

Reksturinn árið 2018 er ugglaust vonbrigði hjá mörgum
„Launagreiðslur Ísfélagsins í landdeildum félagsins í Vestmannaeyjum hafa eitthvað lækkað milli ára og ástæðan er fyrst og fremst vegna þess að vinnsla á uppsjávarfiski hefur minnkað í magni en breytingin er ekki stórvægileg,“ sagði Stefán Friðriksson framkvæmdastjóri Ísfélagsins, aðspurður út í lækkun á atvinnutekjum í fiskvinnslu á árunum 2016 til 2017. Hann sagði jafnframt að erfitt væri að svara hvort heildarlaunakostnaður í fiskvinnslu muni halda áfram lækka, „en það gefur auga leið að hjá Ísfélaginu fer það fyrst og fremst eftir umsvifum félagins í uppsjávarvinnslunni.“

Samkvæmt skýrslu Íslandsbanka hefur starfsmannafjöldi  helmingast í fiskvinnslu en afköst orðið helmingi meiri. Einnig kom fram að fjöldi starfa í landvinnu hafi minnkað og þá sérstaklega kvennastörf á landsbyggðinni. Eru þetta staðreyndir sem Ísfélagið getur speglað sig í? Það má gera ráð fyrir því að með nýrri tækni sem sagt eins og vatnsskurðarvélum, fækki störfum í snyrtingu eða þá að afköst aukist með sama starfsmannafjölda. Á undanförnum árum hefur fjöldi kvenna í fiskvinnslu verið svipaður í fiskvinnslu Ísfélagsins.

Á kynningu Íslandsbanka var því kastað fram hvort 2018 yrði vonbrigði í sjávarútvegi. Er það staðreynd? Reksturinn árið 2018 er ugglaust vonbrigði hjá mörgum meðal annars vegna hárra veiðigjalda og hækkandi olíukostnaðar.

Nú er árið senn á enda, hvernig sjáið þið fyrir ykkur næsta ár?  Um það er erfitt að spá en almennt má segja að rekstrarafkoma Ísfélagsins fari eftir því hvernig til tekst á loðnuvertíðinni. Eins og staðan er núna er algjör óvissa um hvort leyfðar verða veiðar á loðnu í vetur og þar af leiðandi útilokað að geta sér til um hvernig afkoma félagsins verður.

Veiðigjöldin munu grafa undan styrk íslensks sjávarútvegs til framtíðar
„Krónan lækkaði talsvert á milli áranna 2016 og 2017 sem skýrir lækkunina,“ sagði Sigurgeir Brynjar Kristgeirsson framkvæmdastjóri Vinnslustöðvarinnar aðspurður út í lækkun á atvinnutekjum í fiskvinnslu á árunum 2016 til 2017. „Við höfum líka séð verðlækkun eins og í karfa, ufsa og síld á tímabilinu í erlendri mynt.  Við höfum séð krónuna veikjast undanfarið sem hjálpar til og eykur möguleika sjávarútvegs sem og annarra útflutningsgreina eins og ferðaþjónustu.“

Samkvæmt skýrslu Íslandsbanka hefur starfsmannafjöldi helmingast í fiskvinnslu en afköst orðið helmingi meiri. Einnig kom fram að fjöldi starfa í landvinnu hafi minnkað og þá sérstaklega kvennastörf á landsbyggðinni. Eru þetta staðreyndir sem Vinnslustöðin getur speglað sig í? Auðvitað kalla veiðigjöld á hagræðingu sem leiðir til fækkunar starfa.  Þau munu líka grafa undan styrk íslensks sjávarútvegs til framtíðar og þar með þeim byggðum þar sem sjávarútvegur er mikilvægur.  Á endanum mun þjóðin svo tapa á öllu saman.  Við höfum séð fækkun starfa samhliða tæknivæðingu félagsins.  En tæknivæðing kallar á annars konar starfsfólk, þ.e.a.s. fólk með tæknimenntun og þekkingu á umsjón þeirra.  Við þurfum að sjá konur koma meira inn í tæknistörfin.  Möguleikar þeirra eru ekki lakari en karla.

Á kynningu Íslandsbanka var því kastað fram hvort 2018 yrði vonbrigði í sjávarútvegi. Er það staðreynd? Já, það er rétt.  Sérstaklega hjá þeim sem stunda botnfiskvinnslu.  Árið 2018 verður ekki gott hjá þeim. Hjá okkur má ekki gera lítið úr samdrætti á humarveiðum sem skapar færri störf og minni tekjur.

Nú er árið senn á enda, hvernig sjáið þið fyrir ykkur næsta ár?  Árið 2019 hefst með hefðbundum hætti, fullkominni óvissu í loðnuveiðum.  Hjá okkur í Vinnslustöðinni sjáum við fyrir endann á framkvæmdum og við munum taka okkur hlé á næstunni.  Nú þurfum við að skipuleggja rekstur félagsins í takt við breytingar sem hafa orðið í tengslum við tæknivæðinguna.