Nýtt fjármögnunarkerfi heilsugæslu á landsbyggðinni

Um síðustu áramót tók gildi nýtt fjármögnunarlíkan fyrir heilsugæslu á landsbyggðinni. Þetta er liður í að innleiða þjónustutengda fjármögnun heilbrigðisþjónustu um allt land í samræmi við Heilbrigðisstefnu til ársins 2030. Nýja kerfið byggist í meginatriðum á sömu þáttum og liggja til grundvallar fjármögnunarlíkans heilsugæslu á höfuðborgarsvæðinu sem innleitt var árið 2017 og hefur gefið góða raun. Markmiðið er að auka gæði og skilvirkni þjónustunnar og stuðla að því að grunnheilbrigðisþjónusta sé veitt í sem mestum mæli á heilsugæslustöðvum. Greiðslur taka mið af þjónustuþörf notenda

Við þróun fjármögnunarkerfisins var byggt á þekktri aðferðafræði sem þróuð hefur verið og notuð víða, m.a. í Svíþjóð. Gerðar eru skýrar og samræmdar kröfur til þjónustuveitenda og leitast við að gæta jafnræðis þeirra á milli og á milli notenda. Allir sjúkratryggðir íbúar landsins eru skráðir á heilsugæslustöð eða hjá sjálfstætt starfandi heilsugæslulækni. Fjármögnunin byggist á því hvernig samsetning hópsins er sem skráður er hjá viðkomandi heilsugæslustöð og hver sé vænt þjónustuþörf hópsins með hliðsjón af aldri, kyni og sjúkdómsbyrði. Einnig tekur kerfið tillit til félagslegra aðstæðna þeirra sem skráðir eru á stöðina og ýmissa fleiri þátta sem vitað er að hafa áhrif á kostnað við þjónustu heilsugæslustöðva. Í þessu felst að heilsugæslustöð fær t.d. meira greitt fyrir sjúkling sem er aldraður með þunga sjúkdómsbyrði heldur en þann sem er á besta aldri og almennt við góða heilsu.

Í fjármögnunarlíkani heilsugæslu á landsbyggðinni hafa verið gerðar nokkrar viðbætur og breytingar frá líkani höfuðborgarsvæðisins. Til dæmis hefur verið bætt við þáttum sem taka tillit til smæðar einstakra heilsugæslustöðva, fjarlægðar á milli starfsstöðva sem heyra undir sömu heilsugæslu, álagi vegna vaktþjónustu og slysa- og bráðamóttöku.

Nýja fjármögnunarlíkanið nær til 33 heilsugæslustöðva á landsbyggðinni sem heyra undir sex heilbrigðisstofnanir. Margar heilsugæslustöðvanna eru með fleiri en eina starfsstöð og eru starfsstöðvarnar samtals 56.

Kerfi í stöðugri þróun
Meðfylgjandi eru skýrsla sem birtir fyrstu útgáfu fjármögnunarlíkans heilsugæslu á landsbyggðinni með kröfulýsingu, upplýsingum um gæðaviðmið og fleira. Einnig fylgir hér sambærileg skýrsla um fjármögnunarlíkan heilsugæslu á höfuðborgarsvæðinu árið 2021. Bent er á að fjármögnunarlíkön eins og hér um ræðir eru í stöðugri endurskoðun og þróun og geta tekið breytingum á milli ára. Þróun fjármögnunarkerfis heilsugæslu á landsbyggðinni hófst árið 2019 og hafa fulltrúar heilbrigðisstofnananna verið virkir þátttakendur í þróun kerfisins frá upphafi.

 

Nýjustu fréttir

Íþróttir
Fær tveggja leikja bann eftir olnbogaatvik gegn FH
Fréttir
Bærinn svarar gagnrýni: Segja starfsánægju hafa aukist síðustu ár
Fréttir
Mugison með tónleika á Skansinum
Aðsent
Eyjagöng fá alþjóðlegan sérfræðing í neðansjávargangagerð til liðs við sig
Fréttir
Umræða skapast um starfsumhverfi hjá Vestmannaeyjabæ
Áhugavert
Framkvæmdir hafnar í Miðgerði
Sjávarútvegur
Landa fyrir austan
Íþróttir
Allison Clark tryggði ÍBV jafntefli með marki í blálokin
Mest lesið

Góð ráð fyrir siglingu

Sjóveiki

Hvað er sjóveiki?

Sjóveiki er misræmi milli skynfæra líkamans sem senda boð til heilans um hreyfingu – kyrrstöðu.

Þegar einstaklingur er úti á sjó þá nema skynjarar í vökvafylltum gangi í innra eyra hreyfingu og senda boð til heilans að einstaklingur sé á hreyfingu. Augun senda hins vegar boð til heilans um að viðkomandi sé kyrr. Heilinn á erfitt með að vinna úr þessum misvísandi og ósamræmdu upplýsingum og sendir skilaboð til magans um að tæma sig – þ.e. veldur uppköstum.

Einkenni sjóveiki eru þreyta, ógleði, svimi, svitakóf og uppköst.

Góð ráð til að hindra sjóveiki:

  • Góð hvíld daginn fyrir brottför. Að fara seint að sofa og snemma um borð í bát fer ekki vel saman ef fólk er hætt við sjóveiki.
  • Forðist áfenga drykki daginn fyrir brottför
  • Forðist djúpsteiktan, brasaðan eða saltan mat daginn fyrir siglingu.
  • Borðið góðan morgunverð. Borðið gjarnan hvítt brauð, hafragraut og ávexti þó ekki sítrus ávexti.
  • Forðist mikið koffein. Mikið kaffi er ekki það sem maganum líkar fyrir sjóferð.
  • Hafðu mat með þér á sjó. Gott er að hafa samlokur með kjúklingi eða kalkún. Kjötið er fitusnautt og brauðið er róandi í maga. Hafðu endilega eitthvað til að grípa í sem er létt í maga. Bananar eru mjög góðir til að narta í ef þú finnur fyrir ógleði en einnig er gott að hafa létt kex eða annað sem er ekki salt eða fitumikið.
  • Drekkið vel af vatni en einnig er gott er að drekka kóla drykki eða engiferöl í sjóferðinni

Lyf við sjóveiki þ.e. lyf sem slá á einkennin og fást án lyfseðils í apóteki.

  • Koffínátín – fæst án lyfseðils
  • Postafen – fæst án lyfseðils
  • Scopolamin plástur – lyfseðilsskyltEinnig má fá armbönd gegn ferðaveiki sem sumir telja að hjálpi.

Önnur ráð:

  • Engifer er jurt sem nýlega hefur fengið aukna athygli vegna þess að því er haldið fram að hún geti slegið á ógleði sem fylgir sjóveiki. Til forna tuggðu kínverskir sjómenn engiferrót til að draga úr sjóveiki. Flest lyf sem virka á ógleði verka á heilann en engifer virkar aðeins á magann. Ráðlagt er að taka 1000 mg. hylki hálftíma fyrir brottför. Einnig má taka eitt eða tvö 500 mg. hylki sem eru til viðbótar á ferðalaginu. Ekki er ráðlagt að drekka coke með engifertöflum.
  • Piparminta og te eru einnig gömul húsráð við ferðaveiki.
  • Sumum finnst betra að taka sýrujafnandi töflur, Alminox eða slíkt áður en þú heldur á sjó og þá er gott að hafa box með út á sjó.

Hvar í skipinu er best að vera o.fl.

  • Minna finnst fyrir hreyfingu og veltingi ef maður er staddur næst miðju bátsins.
  • Mörgum finnst gott að vera í kulda, t.d.að vera úti á dekki og láta vindinn leika um sig.
  • Matarlykt fer illa í þá sem hætt er við sjóveiki og einnig pústið frá bátnum.

Þungun:

Þungaðar konur sem þjást af sjóveiki mega nota koffinátín í litlum skömmtum en best er að ráðfæra sig við lækni eða lyfjafræðing.
Þunguðum konum er ekki ráðlagt að nota engifer þar sem það er ekki staðfest hvort það geti haft skaðleg áhrif á fóstur.

Eyjafréttir
Keyrt af  GDPR Cookie Compliance
Friðhelgisyfirlýsing

Þessi vefsíða notar fótspor til að við getum veitt þér bestu notendaupplifun. Upplýsingar um fótspor eru geymdar í vafranum þínum og framkvæma aðgerðir eins og að þekkja þig þegar þú kemur aftur á vefsíðu okkar og hjálpa teymi okkar að skilja hvaða hluta vefsíðunnar þér finnst áhugaverðast og gagnlegast.