Einar Kristinn: Flóttinn �?? endurminning
Nákvæmlega 45 árum eftir að eldgos hófst á Heimaey var ég, ásamt syni mínum, staddur heima hjá móður minni í kaffisopa. Ef litið er út um eldhúsgluggann sem snýr í austur blasir við Eldfell í allri sinni dýrð. �?að er kannski ekki tignarlegasta fjallið á jarðarkringlunni né það hnarreistasta en það hefur óneitanlega haft ómæld áhrif á þær þúsundir manna sem bjuggu í Vestmannaeyjum í ársbyrjun 1973. Að verða vitni að því að sjá og heyra jörðina opnast, eldglæringar lýsa upp himininn og vikurmola rigna er ekkert minna en ótrúlegt og eflaust yfirþyrmandi.
�?arna stóð ég, 45 árum síðar, og gat ekki með nokkru móti skilið hvað hefur farið í gegnum huga fólksins sem lagði leið sína niður á bryggju um miðja nótt þann 23. janúar 1973 með lítið annað en sjálft sig og sína nánustu. Móðir mín, sem var á áttunda aldursári þegar eldgosið hófst, hafði skrifað endurminningu sína í meistaranámi fyrir einhverjum átta árum og vildi svo til að skjalið var opið í tölvunni þegar ég heimsótti hana.
�?að fyrsta sem sló mig við lesturinn var hversu afslappað fólk var, enginn virtist fara á taugum þrátt fyrir rauðglóandi eldtungur í næsta nágrenni. Amma Jórunn hellti upp á kaffi og eftir smá snæðing var farið að huga að brottför. �?egar komið var í bátinn kom fólk sér fyrir í koju, ef þær voru á annað borð til staðar, annars var bara legið í lestum bátanna, innan um illa lyktandi veiðarfæri. Var æludallurinn síðan látin ganga á milli eftir þörfum. Í dag minnir þessi sjóferð hana mömmu á þátt úr myndaflokki sem fjallar um vesturfarana.
Ritgerð mömmu fjallar sömuleiðis um Noregsferðina sem börnum á aldrinum 8-15 ára stóð til boða að fara í um sumarið. �?rátt fyrir að vera ekki orðin átta ára fékk mamma leyfi til að fara til Noregs í tíu daga. Maður á erfitt með að ímynda sér þetta gerast í dag. Reyndar á maður erfitt með að ímynda sér flest allt tengt gosinu enda lýsingarnar frá því eitthvað sem maður rekst helst á í skáldskap.
�?etta er einungis lítið brot af upplifun einnar tæplega átta ára stelpu í gosinu. Margar af þessum mögnuðu sögum hafa verið sagðar og skráðar en margfalt fleiri eiga enn eftir að líta dagsins ljós og munu sennilega flestar þeirra aldrei gera það. �?að væri í það minnsta spennandi og verðugt verkefni að taka saman fleiri sögur úr gosinu.

Nýjustu fréttir

Gong slökun, endurstilling í hraða nútímans
Bæjarráð gagnrýnir samgönguáætlun
Elliði með fimm mörk í stórsigri Íslands
Herjólfur í Þorlákshöfn í dag og á morgun
Orkumálin til skoðunar hjá ráðherra
Dagvistunarmál til umræðu á fundi fræðsluráðs
Veit Inga hvað hún syngur?
Norðurinngangur við sjúkrahúsið opinn á ný

Góð ráð fyrir siglingu

Sjóveiki

Hvað er sjóveiki?

Sjóveiki er misræmi milli skynfæra líkamans sem senda boð til heilans um hreyfingu – kyrrstöðu.

Þegar einstaklingur er úti á sjó þá nema skynjarar í vökvafylltum gangi í innra eyra hreyfingu og senda boð til heilans að einstaklingur sé á hreyfingu. Augun senda hins vegar boð til heilans um að viðkomandi sé kyrr. Heilinn á erfitt með að vinna úr þessum misvísandi og ósamræmdu upplýsingum og sendir skilaboð til magans um að tæma sig – þ.e. veldur uppköstum.

Einkenni sjóveiki eru þreyta, ógleði, svimi, svitakóf og uppköst.

Góð ráð til að hindra sjóveiki:

  • Góð hvíld daginn fyrir brottför. Að fara seint að sofa og snemma um borð í bát fer ekki vel saman ef fólk er hætt við sjóveiki.
  • Forðist áfenga drykki daginn fyrir brottför
  • Forðist djúpsteiktan, brasaðan eða saltan mat daginn fyrir siglingu.
  • Borðið góðan morgunverð. Borðið gjarnan hvítt brauð, hafragraut og ávexti þó ekki sítrus ávexti.
  • Forðist mikið koffein. Mikið kaffi er ekki það sem maganum líkar fyrir sjóferð.
  • Hafðu mat með þér á sjó. Gott er að hafa samlokur með kjúklingi eða kalkún. Kjötið er fitusnautt og brauðið er róandi í maga. Hafðu endilega eitthvað til að grípa í sem er létt í maga. Bananar eru mjög góðir til að narta í ef þú finnur fyrir ógleði en einnig er gott að hafa létt kex eða annað sem er ekki salt eða fitumikið.
  • Drekkið vel af vatni en einnig er gott er að drekka kóla drykki eða engiferöl í sjóferðinni

Lyf við sjóveiki þ.e. lyf sem slá á einkennin og fást án lyfseðils í apóteki.

  • Koffínátín – fæst án lyfseðils
  • Postafen – fæst án lyfseðils
  • Scopolamin plástur – lyfseðilsskyltEinnig má fá armbönd gegn ferðaveiki sem sumir telja að hjálpi.

Önnur ráð:

  • Engifer er jurt sem nýlega hefur fengið aukna athygli vegna þess að því er haldið fram að hún geti slegið á ógleði sem fylgir sjóveiki. Til forna tuggðu kínverskir sjómenn engiferrót til að draga úr sjóveiki. Flest lyf sem virka á ógleði verka á heilann en engifer virkar aðeins á magann. Ráðlagt er að taka 1000 mg. hylki hálftíma fyrir brottför. Einnig má taka eitt eða tvö 500 mg. hylki sem eru til viðbótar á ferðalaginu. Ekki er ráðlagt að drekka coke með engifertöflum.
  • Piparminta og te eru einnig gömul húsráð við ferðaveiki.
  • Sumum finnst betra að taka sýrujafnandi töflur, Alminox eða slíkt áður en þú heldur á sjó og þá er gott að hafa box með út á sjó.

Hvar í skipinu er best að vera o.fl.

  • Minna finnst fyrir hreyfingu og veltingi ef maður er staddur næst miðju bátsins.
  • Mörgum finnst gott að vera í kulda, t.d.að vera úti á dekki og láta vindinn leika um sig.
  • Matarlykt fer illa í þá sem hætt er við sjóveiki og einnig pústið frá bátnum.

Þungun:

Þungaðar konur sem þjást af sjóveiki mega nota koffinátín í litlum skömmtum en best er að ráðfæra sig við lækni eða lyfjafræðing.
Þunguðum konum er ekki ráðlagt að nota engifer þar sem það er ekki staðfest hvort það geti haft skaðleg áhrif á fóstur.

Eyjafréttir
Friðhelgisyfirlýsing

Þessi vefsíða notar fótspor til að við getum veitt þér bestu notendaupplifun. Upplýsingar um fótspor eru geymdar í vafranum þínum og framkvæma aðgerðir eins og að þekkja þig þegar þú kemur aftur á vefsíðu okkar og hjálpa teymi okkar að skilja hvaða hluta vefsíðunnar þér finnst áhugaverðast og gagnlegast.