Hreyfiseðill - hvað er það?

Átt þú erfitt með að bæta reglulegri hreyfingu í þinn lífsstíl?
Þjáist þú af heilsufarsvandamáli sem hreyfing gæti haft jákvæð áhrif á?
Þá gæti hreyfiseðill hentað þér vel.

Hreyfingarleysi er meðal áhrifaþátta algengra og alvarlegra sjúkdóma. Hreyfiseðill er meðferðarúrræði við sjúkdómum eða einkennum þeirra sjúkdóma sem vitað er að regluleg hreyfing getur haft umtalsverð jákvæð áhrif á á borð við:

  • Offitu
  • Sykursýki 2
  • Þunglyndi, kvíða og depurð
  • Hækkaðan blóðþrýsting
  • Langvinna verki
  • Hjarta- og lungnasjúkdóma
  • Hækkuð blóðfita
  • Beinþynning

Hvernig virkar hreyfiseðill?

Heilbrigðisstarfsmaður getur boðið þér hreyfiseðil ef hann telur að hreyfing ætti að vera hluti af meðferð við þínum sjúkdómi. Hann vísar þér til hreyfistjóra sem er sjúkraþjálfari með aðsetur á heilsugæslu. Þú hittir hreyfistjórann í viðtali þar sem:

  • Möguleikar og geta til hreyfingar eru ræddir og metnir í sameiningu.
  • Framkvæmt er 6 mínútna göngupróf.
  • Sett markmið og útbúin hreyfiáætlun, yfirleitt til þriggja eða sex mánaða. Hreyfiáætlunin byggir á áhuga þínum og getu og ráðleggingum um magn og ákefð hreyfingar sem meðferð við einkennum þínum og/eða sjúkdómi.
  • Farið er yfir leiðbeiningar um hvernig skráningu á hreyfingu er háttað.

Þú skráir hreyfingu þína rafrænt í Heilsuveru og getur þannig fylgst með hvernig þér gengur miðað við markmiðin sem sett voru. Hreyfistjórinn fylgist einnig með framvindu og gangi mála, veitir aðhald og hvatningu með símtölum og tölvupóstum. Við lok meðferðar tekur hreyfistjóri saman greinargerð og kemur til annarra meðferðaraðila sem meta árangur meðferðarinnar. Hver ávísun hreyfiseðils getur varað í allt að eitt ár.

Hreyfingin getur þannig nýst sem sértæk meðferð við sjúkdómum eða sem hluti af annarri meðferð s.s. lyfjagjöf. Hafi einstaklingur áhuga á að nýta sér hreyfiseðilinn og að takast á við sjúkdóm sinn með eigin atorku er viðkomandi boðið að koma í tíma hjá hreyfistjóra sem ræðir um hreyfingu og möguleikann á að nýta hreyfingu sem meðferð við slíkum vandamálum.

Gert er ráð fyrir því að þjálfun geti farið fram víða og nauðsynlegt er að í boði séu hreyfiúrræði með mismikilli ákefð, helst í nærumhverfi einstaklinganna. Hreyfiúrræðin eru margvísleg og getur sjúkraþjálfari í samráði við skjólstæðing fundið þjálfun sem hentar viðkomandi.

Hreyfiseðill er

  • Meðferð við sjúkdómum
  • Tilvísun á ráðlagða hreyfingu sem hentar einstaklingum og vekur áhuga hans
  • Stuðningur til hreyfingar frá hreyfistjóra með það að lokamarkmiði að hreyfing verði sjálfsagður hluti af daglegu lífi

Hreyfiseðill er ekki

  • Hefðbundin sjúkraþjálfun
  • Ekki tilvísun í líkamsræktarstöð eða til einkaþjálfara
  • Niðurgreiðsla á æfingagjöldum
  • Krafa um að hlaupa maraþon eða fara í mjög líkamlega krefjandi áreynslu

 

Hildur Sólveig Sigurðardóttir
Sjúkraþjálfari og hreyfistjóri við HSU Vestmannaeyjum

Nýjustu fréttir

Alls útskrifuðust 45 nemendur frá FÍV af sex brautum
Kraftmikil önn og árangur nemenda í forgrunni
Halli Geir Evrópumeistari í sjómanni  
Sjórinn var aldrei í plönunum, segir Sigurhanna
Sjómannadags fjör í Höllinni: myndasyrpa
Myndir frá sjómannafjöri á bryggjunni
Skötuveisla sem stendur undir nafni
Íþróttafélagið Ægir fór í keppnisferð til Danmerkur

Góð ráð fyrir siglingu

Sjóveiki

Hvað er sjóveiki?

Sjóveiki er misræmi milli skynfæra líkamans sem senda boð til heilans um hreyfingu – kyrrstöðu.

Þegar einstaklingur er úti á sjó þá nema skynjarar í vökvafylltum gangi í innra eyra hreyfingu og senda boð til heilans að einstaklingur sé á hreyfingu. Augun senda hins vegar boð til heilans um að viðkomandi sé kyrr. Heilinn á erfitt með að vinna úr þessum misvísandi og ósamræmdu upplýsingum og sendir skilaboð til magans um að tæma sig – þ.e. veldur uppköstum.

Einkenni sjóveiki eru þreyta, ógleði, svimi, svitakóf og uppköst.

Góð ráð til að hindra sjóveiki:

  • Góð hvíld daginn fyrir brottför. Að fara seint að sofa og snemma um borð í bát fer ekki vel saman ef fólk er hætt við sjóveiki.
  • Forðist áfenga drykki daginn fyrir brottför
  • Forðist djúpsteiktan, brasaðan eða saltan mat daginn fyrir siglingu.
  • Borðið góðan morgunverð. Borðið gjarnan hvítt brauð, hafragraut og ávexti þó ekki sítrus ávexti.
  • Forðist mikið koffein. Mikið kaffi er ekki það sem maganum líkar fyrir sjóferð.
  • Hafðu mat með þér á sjó. Gott er að hafa samlokur með kjúklingi eða kalkún. Kjötið er fitusnautt og brauðið er róandi í maga. Hafðu endilega eitthvað til að grípa í sem er létt í maga. Bananar eru mjög góðir til að narta í ef þú finnur fyrir ógleði en einnig er gott að hafa létt kex eða annað sem er ekki salt eða fitumikið.
  • Drekkið vel af vatni en einnig er gott er að drekka kóla drykki eða engiferöl í sjóferðinni

Lyf við sjóveiki þ.e. lyf sem slá á einkennin og fást án lyfseðils í apóteki.

  • Koffínátín – fæst án lyfseðils
  • Postafen – fæst án lyfseðils
  • Scopolamin plástur – lyfseðilsskyltEinnig má fá armbönd gegn ferðaveiki sem sumir telja að hjálpi.

Önnur ráð:

  • Engifer er jurt sem nýlega hefur fengið aukna athygli vegna þess að því er haldið fram að hún geti slegið á ógleði sem fylgir sjóveiki. Til forna tuggðu kínverskir sjómenn engiferrót til að draga úr sjóveiki. Flest lyf sem virka á ógleði verka á heilann en engifer virkar aðeins á magann. Ráðlagt er að taka 1000 mg. hylki hálftíma fyrir brottför. Einnig má taka eitt eða tvö 500 mg. hylki sem eru til viðbótar á ferðalaginu. Ekki er ráðlagt að drekka coke með engifertöflum.
  • Piparminta og te eru einnig gömul húsráð við ferðaveiki.
  • Sumum finnst betra að taka sýrujafnandi töflur, Alminox eða slíkt áður en þú heldur á sjó og þá er gott að hafa box með út á sjó.

Hvar í skipinu er best að vera o.fl.

  • Minna finnst fyrir hreyfingu og veltingi ef maður er staddur næst miðju bátsins.
  • Mörgum finnst gott að vera í kulda, t.d.að vera úti á dekki og láta vindinn leika um sig.
  • Matarlykt fer illa í þá sem hætt er við sjóveiki og einnig pústið frá bátnum.

Þungun:

Þungaðar konur sem þjást af sjóveiki mega nota koffinátín í litlum skömmtum en best er að ráðfæra sig við lækni eða lyfjafræðing.
Þunguðum konum er ekki ráðlagt að nota engifer þar sem það er ekki staðfest hvort það geti haft skaðleg áhrif á fóstur.

Eyjafréttir
Friðhelgisyfirlýsing

Þessi vefsíða notar fótspor til að við getum veitt þér bestu notendaupplifun. Upplýsingar um fótspor eru geymdar í vafranum þínum og framkvæma aðgerðir eins og að þekkja þig þegar þú kemur aftur á vefsíðu okkar og hjálpa teymi okkar að skilja hvaða hluta vefsíðunnar þér finnst áhugaverðast og gagnlegast.