Hvað veldur því að almennur borgari bíður fram krafta sína í þjónustu samfélagsins? Flest mál samfélagsins eru þess eðlis að þau renna nokkuð ljúft í gegnum greipar þeirra sem stjórna en síðan koma málin sem reyna á eldmóðinn hjá þeim sem að kjötkötlunum koma, málin sem sanna fyrir okkur hverjir leiðtogarnir eru. Í litlu eyjasamfélagi eru stóru málin ekki mörg en þar bera samgöngur höfuð yfir herðar, samgöngur sem í dag ekki er hægt að hrópa húrra yfir.

Lítið samfélag tekur eftir atgervi fólks. Sannarlega fór það ekki framhjá neinum hverjir drifu samfélagið Vestmannaeyjar upp úr engu fyrir rúmum 100 árum síðan, vinnandi hendur og framtaksamir einstaklingar sem sköpuðu störfin. Þannig er það enn í dag. Við tökum eftir frumherjunum sem eru af sama meiði og þeir sem gengnir eru, menn eins og Daði Pálsson, Sigurjón Óskarsson og þeirra fólk, Haraldur Pálsson, Árni Sigfússon og hópurinn í kringum þá sem ætla að rjúfa einangrun eyjanna að eilífu með göngum milli lands og eyja svo einhverjir séu nefndir, fólk sem með framtakssemi sinni mun gera samfélagið okkar ríkara, ekki bara af auð heldur líka mannauð.

Þetta ættu væntanlegir kandidatar í framboði að hafa í huga og þeir ættu að spyrja sig, hef ég það sem til þarf til að gera stóra hluti og standa með stórhugunum eða er það aðeins varmi stólanna sem heillar, já og þeir bitlingar sem þeim fylgja. Nýstirnin flykkjast fram á völlinn hvert á fætur öðru, en spurningin er vilja þau verða í þeim stóra hópi sem fellur í gleymskunnar dá daginn sem þú stígur út úr ráðhúsinu eða vilja þau komast í þann eftirsótta hóp að vera kraftaverkamenn sem minnst verður þegar ár og áratugir líða og já, kannski aldir, eða ertu einn af þeim sem horfir á þægilega stólana í ráðhúsinu og bitlingana sem þeim fylgja. Ef svo er væri það vel þegið að þú notaðist við stólana við eldhúsborðið heima hjá þér. Um þetta held ég að flestir séu sammála, þeir útvöldu líka.

Eini sinni bjó ég við hliðina á kúabúi. Ég var með litla skrifstofu sem sneri út í hagann. Kýrnar voru margar. Það kom fyrir að einhver þeirra stóð upp, lagði af stað í átt að fjósinu en sneri jafnharðan til baka, hún var ekki forystukýr og engin fylgdi henni. Með tíð og tíma fór ég að þekkja forystukúna. Það var ekki fyrr en hún stóð upp og hélt í átt að fjósinu að flokkurinn fylgdi. Ég sagði vini mínum Birgi Svan rithöfundi frá þessu og svar hans hefur alltaf fylgt mér síðan. „Mannskepnan er eins. Við erum bara komin svo langt frá þessum náttúrulega hlut að við þekkjum forystusauðinn ekki fyrr en á brattann sækir, t.d. þegar bátur sekkur og öll áhöfnin veit að lífið liggur við. Þá sprettur forystusauðurinn fram og allir vita að hann muni leiða þá til lífsins. Það þarf ekki endilega að vera skipstjórinn, það getur verið hásetinn eða matsveinninn.“

Þessi litli pistill er ákall til Vestmannaeyinga. Þið vitið hverjir geta leitt samfélagið til góðs. Margir telja sig vera forystusauðinn, en við sem í samfélaginu búum vitum hverjir þeir eru. Þess vegna er mikilvægt að við hvetjum þá til dáða, styðjum þá til forystu og hvetja þá til að gefa kost á sér. Skiptir þar engu hvaða flokk þeir kjósa að staðsetja sig í. Bara að þeir bestu skipi sætin. Lífið er nefnilega meira en háir hælar, fagrir varalitir og mjúkir stólar.

Það er samfélaginu mikilvægt að þeir sem bjóða sig fram velti því fyrir sér hvort þeir hafi þann eldmóð fram að færa sem samfélagið þarf á að halda, eldmóðinn þeirra sem byggðu upp þetta samfélag sannarlega höfðu, byggðu fyrirtækin sín og byggðarlagið upp frá engu, upp í það að vera það glæsisamfélag sem það er í dag.

John F. Kennedy, 35 forseti bandaríkjanna hélt margar frægar ræður og mörg gullkorna hans lifa að eilífu. Í innsetningaræðu sinni 20 janúar 1961 sagði hann við þjóð sína: Spyrðu ekki hvað landið þitt getur gert fyrir þig – spurðu hvað þú getur gert fyrir landið þitt. Ég geri þessi orð Kennedy´s að mínum hérna í lokin.

Alfreð Alfreðsson

Höfundur er leiðsögumaður og áhugamaður um betri Vestmannaeyjar.