Útflutningsverðmæti sjávarafurða nam tæpum 35 milljörðum króna í maí samkvæmt fyrstu bráðabirgðatölum um vöruviðskipti sem Hagstofan birti fyrir helgi. Það er um 3,5% aukning í krónum talið miðað við maí í fyrra. Lítil breyting var á gengi krónunnar á tímabilinu og er aukningin mæld í erlendri mynt því svipuð, eða tæp 4%. Þetta kemur fram í Radarnum – mælaborði sjávarútvegsins.
Í umræddri aukningu munar mest um fiskimjöl. Útflutningsverðmæti þess nam um 5,3 milljörðum króna í maí sem er um fimmtungs aukning frá maí í fyrra á föstu gengi. Eins var rúmlega 18% aukning í útflutningsverðmæti saltaðra og þurrkaðra afurða á milli ára, en verðmæti þeirra nam 4 milljörðum nú í maí. Útflutningsverðmæti frystra flaka jókst svo um tæp 10% á milli ára, eða úr 7,1 milljarði króna í 7,8 milljarða á föstu gengi. Þá var einnig aukning í útflutningsverðmæti „annarra sjávarafurða“ (8%) og lýsis (34%). Samdráttur er í útflutningsverðmæti þriggja flokka, þ.e. rækju (-42%), heilfrystum fiski (-24%) og ferskum afurðum (-2%). Þessa sundurliðun á útflutningverðmæti sjávarafurða í maí má sjá á myndinni hér fyrir neðan, en ekki liggja fyrir upplýsingar niður á tegundir í þessum fyrstu bráðabirgðatölum Hagstofunnar.
Lítilsháttar samdráttur það sem af er ári
Á fyrstu fimm mánuðum ársins er útflutningsverðmæti sjávarafurða komið í tæpa 146 milljarða króna. Það er um 1,5% samdráttur miðað við sama tímabil í fyrra að teknu tilliti til gengisbreytinga. Þennan samdrátt má fyrst og fremst rekja til tveggja afurðaflokka, þ.e. heilfrysts fisks (-31%) og svo fiskimjöls (-24%). Í báðum þessum flokkum voru loðnuafurðir, þ.e. loðnumjöl og heilfryst loðna, fyrirferðarmiklar í fyrra. Það er því engum vafa undirorpið að loðnubrestur setur svip sinn á útflutningstekjur í ár. Eins er töluverður samdráttur í útflutningsverðmæti rækju á milli ára (-19%), en vægi hennar er ekki mikið í heildarsamhenginu.
Útflutningsverðmæti annarra afurðaflokka en nefndir eru hér á undan eykst á milli ára. Þar munar mest um 10% aukningu í útflutningsverðmæti ferskra afurða á milli ára, á föstu gengi. Eins er töluverð aukning í útflutningsverðmæti lýsis, eða sem nemur um 18% á sama kvarða. Af öðrum afurðaflokkum má nefna aukningu í útflutningsverðmæti saltaðra og þurrkaðra afurða (8%), frystra flaka (1%) og „annarra sjávarafurða“ (4%), en þar undir teljast meðal annars loðnuhrogn. Reikna má með að einhver útflutningur hafi verið á loðnuhrognum nú í maí líkt og undanfarna mánuði frá síðustu vertíð. Enda var metframleiðsla á hrognum í loðnuvertíðinni í fyrra, sem að stórum hluta eru enn eftir í birgðum hér á landi.
Hvað er sjóveiki?
Sjóveiki er misræmi milli skynfæra líkamans sem senda boð til heilans um hreyfingu – kyrrstöðu.
Þegar einstaklingur er úti á sjó þá nema skynjarar í vökvafylltum gangi í innra eyra hreyfingu og senda boð til heilans að einstaklingur sé á hreyfingu. Augun senda hins vegar boð til heilans um að viðkomandi sé kyrr. Heilinn á erfitt með að vinna úr þessum misvísandi og ósamræmdu upplýsingum og sendir skilaboð til magans um að tæma sig – þ.e. veldur uppköstum.
Einkenni sjóveiki eru þreyta, ógleði, svimi, svitakóf og uppköst.
Góð ráð til að hindra sjóveiki:
Lyf við sjóveiki þ.e. lyf sem slá á einkennin og fást án lyfseðils í apóteki.
Önnur ráð:
Hvar í skipinu er best að vera o.fl.
Þungun:
Þungaðar konur sem þjást af sjóveiki mega nota koffinátín í litlum skömmtum en best er að ráðfæra sig við lækni eða lyfjafræðing.
Þunguðum konum er ekki ráðlagt að nota engifer þar sem það er ekki staðfest hvort það geti haft skaðleg áhrif á fóstur.