Í sjávarbyggðinni Vestmannaeyjum búa 4200 manns eða um 1,3% þjóðarinnar. Í sjávarbyggðinni Vestmannaeyjum eru á bilinu 10-13% aflaheimilda. Á yfirstandandi ári hefur íbúum farið fækkandi eins og reyndar flest ár frá 1991. �?að er vitlaust gefið þegar 13% aflaheimilda standa ekki undir rúmlega 4000 manna byggð. –

– Ísland er eina ríkið í heiminum sem fær meira út úr sjávarútvegi en lagt er til hans. Ekki eingöngu borgar hann skatta til jafns á við allar aðrar atvinnugreinar heldur borgar hann einnig sérstakt gjald til ríkisins sem oftast er kallað veiðigjald. �?annig var greiddur tekjuskattur sjávarútvegsfélaga um 21,5% á árinu 2013 af heildarsköttum ríkissjóðs á tekjur og hagnað lögaðila. �?ar við bætist að sjávarútvegurinn greiddi um sextánþúsund milljónir króna (16.000.000.000 kr.) í almenn og sértæk veiðigjöld. Bara árið 2013 námu bein opinber gjöld á sjávarútvegsfélög um tuttugu og fjórum og hálfum milljarði króna (24.000.000.000 kr.) og hafa þessi gjöld þá rúmlega þrefaldast frá árinu 2009. Samt glíma sjávarbyggðir við vanda. –

– Sem betur fer er arður af rekstri sjávarútvegsfyrirtækja. Ef svo væri ekki færi atvinnugreinin sem stendur beint undir rúmlega 10% af landsframleiðslu (að mati sjávarklasans um 25% �?? 30% af heildarframleiðslu) lóðbeint á hausinn. Arður er eðlilegur hluti af kostnaði fyrirtæja �?? rétt eins og skattur. Heildar arðgreiðslur í sjávarútvegi þessi tvö ár voru um 18 milljarðar. �?að er um 18% af hagnaði þessara fyrirtækja (Ebitu). Samt glíma sjávarbyggðir við vanda.

Makríllinn gerði gott betra

Á seinustu árum hefur ríkt góðæri í íslenskum sjávarútvegi. Makrílveiðar hafa skilað þjóðarbúinu miklum tekjum. Á vertíðnni 2011 var aflaverðmæti um þrjátíuþúsund milljón krónur (30.000.000.000 kr.) Uppsjávarveiðar hafa gengið sérstaklega vel. Vestmannaeyjar eru sérstaklega sterkar í uppsjávarveiðum. Samt fækkar í Eyjum.

Sjávarbyggðunum blæðir

�?að er í mínum huga ekki nokkur vafi á að sjávarútvegurinn er að skila �??þjóðinni�?? arði af auðlindinni �?? það sýna skattgreiðslurnar. �?að er ekki nokkur vafi á að sjávarútvegurinn er að skila eigendum sjávarútvegsfyrirtækja arði af fjárfestingunni �?? það sýna arðgreiðslurnar. �?að er ekki heldur nokkur vafi á að sjávarútvegurinn er ekki að skila nægu til þróunar sjávarbyggða. �?að sýna íbúatölur í Vestmannaeyjum og víðar.

Staðreyndin er sú að sjávarbyggðir eru að verða eins og nýlendurnar voru. �?ær eru nánast eingöngu hráefnisframleiðandi þar sem allt kapp er lagt á skjótfenginn árangur til að standa undir ofurskatti og arðgreiðslum. Stoðkerfið er byggt upp í öðrum og lægri póstnúmerum (td. eru um 160 ársverk hjá Hafrannsóknastofnun og þar af rúmlega eitt þeirra er í Vestmannaeyjum), svigrúm sjávarfyrirtæja til nýsköpunar er skattlagt í burtu úr sjávarbyggðum.

�?að sem þarf að gera er að lækka skatta og byggja heldur inn skattalega hvata til nýsköpunar og þróunar í sjávarbyggðum. Framtíð sjávarútvegs er ekki í auknum veiðum heldur í sprotastarfi og nýsköpun. Framtíð sjávarbyggða er ekki í byggðakvótum og sértækum aðgerðum heldur í því að fyrirtækin sem þar eru fái hvata til að vaxa og dafna á forsendum nýsköpunar og virðisauka. �?annig verða til störf og verðmæti. �?annig fær þjóðin ekki bara arð heldur einnig vöxt. �?annig verða sjávarbyggðirnar öflugar í stað þess að vera ölmusuþegi í formi byggðarkvóta og sértækra aðgerða.

(�?�að gefnu tilefni er rétt að taka það skýrt fram að okkur hér í Eyjum er þó síst meiri vorkunn en öðrum þegar litið er til stöðu sjávarbyggða. Vandi þeirra er almennt mikill og víðast meiri en hér.)