„Ég vildi ekki að fundir færu fram á ensku mín vegna,“ segir Pedro Afonso Pinto Coelho, starfsmaður Vinnslustöðvarinnar, í umfjöllun sem birt er á vef fyrirtækisins um íslenskunám starfsfólks hjá Visku. Þar er einnig rætt við Lilju Björgu Arngrímsdóttur, mannauðsstjóra Vinnslustöðvarinnar, og Jóhönnu Lilju Eiríksdóttur, kennara hjá Visku, sem segja aukna tungumálakunnáttu hafa jákvæð áhrif á bæði störf og aðlögun að samfélaginu í Vestmannaeyjum. Umfjöllunina má lesa í heild sinni hér að neðan.

Þegar Pedro Afonso Pinto Coelho flutti til Íslands ætlaði hann sér ekki aðeins að vinna. Hann ætlaði líka að læra tungumálið. Í dag er hann einn þeirra starfsmanna Vinnslustöðvarinnar sem hafa nýtt sér íslenskunám hjá Visku, með aukið sjálfstraust í starfi og sterkari tengingu við bæði vinnustað og samfélag.

Á síðustu tveimur árum hafa um 15–20 starfsmenn Vinnslustöðvarinnar og dótturfyrirtækja sótt íslenskunámskeið hjá Visku á hverri önn. Þátttakan hefur aukist jafnt og þétt og segir Lilja Björg Arngrímsdóttir, mannauðsstjóri VSV, að ákvörðun fyrirtækisins um að greiða námskeiðin að fullu hafi skipt þar miklu máli.

Námið starfsmönnum að kostnaðarlausu

„Við höfum prófað ýmsar leiðir til að hvetja starfsfólk til þátttöku, meðal annars með því að tengja námið við vinnutíma. En fyrst og fremst snýst þetta um áhuga fólksins sjálfs, og mér finnst hann hafa aukist,“ segir Lilja.

Hún bendir á að stór hluti erlends starfsfólks hafi búið lengi á Íslandi, starfað lengi hjá fyrirtækinu og ákveðið að setjast hér að. „Við viljum styðja starfsfólk okkar til að aðlagast betur samfélaginu. Íslenskunámið styrkir það til að tjá sig á íslensku og eykur jafnframt möguleika þess til að þróast í starfi.“

Að hennar sögn skiptir einnig miklu að vinnustaðir taki virkan þátt í ferlinu. „Það er mikilvægt að við tölum íslensku við þá sem vilja læra, gefum þeim tækifæri til að hlusta og æfa sig að tjá sig. Þannig verður vinnustaðurinn líka vettvangur náms.“

Mikilvægt að nýta fræðslustyrki

Fyrirtæki sem eiga aðild að Samtökum atvinnulífsins geta sótt styrki til Landsmenntar vegna námskeiða verkafólks, þar á meðal íslenskunáms, og getur styrkurinn numið allt að 90% af kostnaði.

„Það er afar mikilvægt að fyrirtæki hugi að starfsmenntun og sí- og endurmenntun. Viska er í raun ónýttur demantur fyrir fyrirtæki sem vilja efla starfsfólk sitt,“ segir Lilja og hvetur stjórnendur til að kynna sér þá möguleika sem standa til boða.

Hún vill jafnframt færa Jóhönnu Lilju Eiríksdóttur, kennara í íslensku fyrir útlendinga hjá Visku, sérstakar þakkir fyrir áhuga og elju í starfi.

Kennslan orðin sveigjanlegri og fjölbreyttari

Jóhanna hefur kennt íslensku fyrir útlendinga í um 15 ár og segir bæði kennsluna og nemendahópana hafa breyst mikið á þeim tíma.

„Þegar ég byrjaði fór kennslan að mestu fram í bókum og á vinnublöðum, en í dag nýtum við meira gagnvirkt efni, leiki og stafrænar lausnir sem gera kennsluna sveigjanlegri og skemmtilegri.“

Nemendahóparnir eru nú fjölbreyttari en áður — allt frá fólki með takmarkaða lestrarkunnáttu til þeirra sem eru vanir rafrænu námi. Aukið framboð stafræns námsefnis hefur gert kennurum kleift að mæta ólíkum þörfum og skapa lifandi kennslu.

Áhugi og æfing lykillinn að árangri

Aðspurð hvað reynist nemendum erfiðast segir Jóhanna að það fari eftir móðurmáli og bakgrunni hvers og eins, þó ákveðin hljóð geti reynst snúin í byrjun.

„En allir sem hafa áhuga og leggja sig fram geta lært íslensku. Þeir sem æfa sig á milli tíma ná yfirleitt bestum árangri — það er ekki nóg að mæta bara í kennslustundir.“

Tungumálakunnátta nýtist að hennar sögn á öllum vinnustöðum.

„Hún auðveldar samskipti, eykur öryggi í starfi og hjálpar fólki að skilja bæði vinnustaðamenningu og samfélagið. Það verður einfaldlega líklegra til að líða vel á Íslandi.“

Þegar nemendur byrja að blómstra

Það sem veitir Jóhönnu mesta ánægju í starfi er að fylgjast með framförum nemenda. „Það er dýrmætt þegar nemendur þora að tala — það er nefnilega allt í lagi að gera mistök. En það sem gleður mig mest er að sjá einstaklinga blómstra, verða öruggari og aðlagast betur samfélaginu.“

Hún rifjar upp einstaklega samviskusaman nemanda sem safnaði nýjum orðum í möppu sem stækkaði jafnt og þétt. „Innan við ári síðar var hún farin að tala eins og hún hefði búið hér í mörg ár. Þetta sýnir hvað áhugi og ástundun geta gert.“

Jóhanna telur einnig mikilvægt að samfélagið sýni þolinmæði. „Við Íslendingar erum stundum alltof fljót að skipta yfir í ensku. Það væri betra að tala fyrst íslensku og gefa fólki tækifæri til að æfa sig.“

Skilaboðin til þeirra sem eru hikandi eru einföld: „Það er aldrei of seint að byrja — málið opnar dyr, bæði í vinnu og daglegu lífi.“

Fallegt tungumál en krefjandi

Pedro, sem starfar sem gæðastjóri hjá Vinnslustöðinni segir íslenskuna hafa heillað sig frá upphafi.

„Mér finnst hún einstaklega falleg, líklega vegna gamla norræna hljómsins. Að geta talað íslensku sem annað tungumál er eitthvað mjög sérstakt, það eru ekki margir sem geta sagt það.“

Þegar hann áttaði sig á að hann myndi búa lengur á Íslandi varð ákvörðunin augljós og stuðningurinn frá vinnustaðnum skipti miklu. „Samfélagið í kringum Visku gaf mér allar forsendur til að líða velkominn, svo af hverju ekki?“

Hann viðurkennir þó að tungumálið geti verið áskorun. „Auðvitað kann ég miklu meira en fyrir ári, en allar þessar beygingar — hestur, hest, hesti, hests — er virkilega nauðsynlegt að hafa svona margar útgáfur af orðinu ‘horse’?“ Þrátt fyrir það naut hann þess að setjast aftur á skólabekk. „Á vissan hátt leið mér eins og barni aftur.“

Aukið sjálfstraust — líka utan vinnunnar

Þegar Pedro tók við aukinni ábyrgð í starfi fann hann fljótt hversu gagnlegt það var að skilja íslensk hugtök.

„Ég þarf að eiga samskipti við Íslendinga á hverjum degi og mörg vinnuhugtök eru einfaldlega auðveldari á íslensku. Það hjálpar reyndar ekki að allir tala ensku svona vel, þá er mjög auðvelt að skipta yfir.“

Námið hefur einnig styrkt hann félagslega. „Sem útlendingur í litlu samfélagi er ekki alltaf auðvelt að mynda vinatengsl. Í íslenskunáminu kynntist ég fólki sem var að ganga í gegnum sömu áskoranir, og fann mig allt í einu í góðum vinahópi.“

Sjálfstraustið hefur aukist samhliða færninni. „Fyrir einu eða tveimur árum hefði ég líklega ekki þorað að skrá mig í hóptíma í ræktinni. Nú skil ég æfingarnar og tek þátt,“ segir Pedro en bætir við brosandi að um daginn hafi hann farið á þorrablót í Akóges og hafi þá hugsað að það væri kannski ekki skynsamlegt að læra íslensku.

„Ef þú missir móðinn er það í raun góðs viti“

Ráð hans til annarra sem íhuga íslenskunám eru einföld.

„Í byrjun er auðvelt að vera fullur af áhuga, en svo getur maður orðið þreyttur. Ég held reyndar að það séu góðar fréttir, þá áttarðu þig á hversu mikið þú kannt og hversu mikið er eftir. Haltu áfram, þú ert á réttri leið.“