Karl Gauti Hjaltason alþingismaður var með óundirbúna fyrirspurn sem hann beindi til dómsmálaráðherra í gær um stöðu sýslumannsins í Vestmannaeyjum og af hverju sú staða hafi ekki verið auglýst.

„Ekki þarf að fjölyrða um mikilvægi þess að allir íbúar landsins hafi sem jafnastan aðgang að stofnunum hins opinbera og á ríkinu hvílir skylda til þess að svo sé. Þannig verður ríkisvaldið að leitast við að sinna öllum íbúum landsins og hefur lengi verið viðurkennd sú skipan að í dreifðum byggðum sé þessari opinberri þjónustu sinnt þannig að hver og einn þurfi ekki að leita mjög langt eftir sjálfsagðri þjónustu hins opinbera og hafi að henni tiltölulega greiðan aðgang. Þetta er auðvitað ekki auðvelt viðfangsefni og hefur löggjafinn því sett fyrirmæli um hvernig margháttaðri þjónustu ríkisins skuli háttað í landinu.
Í nýlegum lögum um framkvæmdavald og stjórnsýslu ríkisins í héraði frá 2014 er einmitt að finna ein slík fyrirmæli til framkvæmdavaldsins. Þar er í 2 grein, landinu skipt í níu sýslumannsembætti og þar undir er umdæmi sýslumannsins í Vestmannaeyjum og segir að þar skuli vera staðsettur sýslumaður

Við þessa lagabreytingu árið 2014 var sýslumannsembættum fækkað niður í u.þ.b. þriðjung frá því sem hún var um síðustu aldamót. Þá kom tilkynning á vefsíðu ráðuneytisins nú í lok janúar, sem kom okkur þingmönnum Suðurkjördæmis verulega á óvart að sýslumaðurinn á Suðurlandi væri settur tímabundið í stöðu sýslumannsins í Vestmanneyjum meðan hann gegndi öðrum störfum á meðan og í tilkynningu ráðuneytisins sagði að þessar breytingar væru í samræmi við áform dómsmálaráðherra, sem hún hefur kynnt bæði ríkisstjórn og sýslumönnum, um stefnumörkun í stjórnsýslu ríkisins í héraði sem sýslumönnum hefur verið falið

Ég vil spyrja hæstvirtan dómsmálaráðherra hver þessi áform eru nákvæmlega? Hverju má það sæta að embætti sýslumanns Eyjamanna er ekki auglýst þegar það liggur fyrir að sá sem gegnir því er tímabundið að fara til annarra starfa ?“

Hvers vegna var ekki auglýst
„Ég vil minna á að þessi ráðstöfun hæstv. ráðherra er gerð fyrirvaralaust og meðal annars lýsti Páll Magnússon því í ræðu á þingi 30. janúar sl. hvernig hann, sem er 1. þingmaður kjördæmisins, fékk á skotspónum fregnir af þeirri ráðstöfun ráðherrans, sem er samflokksþingmaður hans. Það sætir mikilli furðu að þetta sé gert á þann hátt og ég vil spyrja: Hvers vegna var ekki auglýst tímabundið embætti sýslumanns í Vestmannaeyjum?

Á hvaða vegferð er Sjálfstæðisflokkurinn? Undir stjórn Sjálfstæðisflokksins hefur verið unnið markvisst að því að leggja niður embætti stjórnsýslu í héraði. Sýslumannsembættin hafa verið lögð niður undir forystu hans og sýnist mér eiga að halda áfram á sömu braut. Ég nefni sem dæmi Vík í Mýrdal, og þetta er ekki allt í mínu kjördæmi, Höfn á Hornafirði, Neskaupstað, Ólafsfjörð, Siglufjörð, Hólmavík, Patreksfjörð, Búðardal og Akranes. Ég gæti nefnt fleiri dæmi. Þetta eru þau embætti sem hafa verið lögð niður undanfarin ár, á vakt Sjálfstæðisflokksins.

Eru það áform hæstv. ráðherra að gera kannski bara eitt sýslumannsembætti á landinu sem verður þá staðsett í Reykjavík? Þeir eru iðnir við að stofnsetja embætti á höfuðborgarsvæðinu og vil ég nefna nýlegt frumvarp um þjóðarsjóð.“

Þjónustan er algerlega óbreytt í Vestmannaeyjum
Sigríður Á. Anderssen Dómsmálaráðherra svaraði Karli Gauta og byrjaði á að þakka honum fyrir þessa góðu yfirferð yfir þá hagræðingu og þá skynsamlegu ráðstöfun á skattfé sem hefur orðið í tengslum við lokun á einstökum útibúum úti á landi. „Hingað til hefur sýslumannsembættum ekki fækkað, haldið er úti þjónustu. Tökum Vestmannaeyjar af því að þær eru sérstaklega til umræðu. Í Vestmannaeyjum hefur ekki nokkurn skapaðan hlut verið dregið úr þjónustu þótt sýslumaðurinn hafi tekið sér tímabundið leyfi frá störfum og sitji hérna í Reykjavík til að vinna fyrir sýslumannaráð sem hefur verið ómannað hingað til, ómannað sýslumannaráð en hefur þó hlutverki að gegna og fær núna starfsmann. Sýslumaðurinn hefur enn þá sína skipun og það kemur ekki til greina að skipa í það embætti eða auglýsa tímabundið. Það þjónar engum tilgangi þegar verið er að skoða öll embættin í heild og verkefnin og verkefnastöðu. Það sem mestu máli skiptir er að þjónustan er algerlega óbreytt í Vestmannaeyjum þótt sýslumaðurinn hafi komið upp á land í sátt og samlyndi við aðra sýslumenn og sýslumannaráð. Þjónustan er algerlega óbreytt og það er það sem mestu máli skiptir.“