Ríflega 9% samdráttur í sjávarafurðum

Samkvæmt tölum Hagstofunnar um vöruskipti sem birtar voru á fimmtudag, er útflutningsverðmæti sjávarafurða komið í 224 milljarða króna á fyrstu 10 mánuðum ársins. Það er nánast á pari við útflutningsverðmæti sjávarafurða á fyrstu 10 mánuðum ársins í fyrra í krónum talið. Áhrifin af gengisveikingu krónunnar eru þó töluverð og mælist rúmlega 9% samdráttur á milli ára sé tekið tillit til þeirra. Það má rekja til rúmlega 8% samdráttar í útfluttu magni og ríflega 1% lækkunar á afurðaverði í erlendri mynt. Þessi lækkun á afurðaverði er lítilsháttar sé tekið mið af fyrstu 10 mánuðum ársins, enda hafði afurðaverð hækkað talsvert fram að COVID-19. Frá þeim tíma hefur afurðaverð lækkað og hefur sú lækkun aukist eftir því sem lengra hefur liðið á árið, líkt og kom fram í frétt á Radarnum nýverið.

Mestu munar um loðnu
Af einstaka tegundum sjávarafurða munar langmest um loðnuna í ofangreindum samdrætti, en sala á loðnubirgðum vóg nokkuð drjúgt í útflutningstölum síðasta árs. Í heild var útflutningsverðmæti uppsjávarafurða 23% minna í erlendri mynt á fyrstu 10 mánuðum ársins miðað við sama tímabil í fyrra. Útflutningsverðmæti þorskafurða hefur verið svipað það sem af er ári og það var á sama tímabili í fyrra. Talsverður samdráttur er hins vegar í útflutningsverðmæti annarra botnfiskafurða, eða sem nemur tæpum 13% í erlendri mynt. Þar munar mest um ufsa, en eins hefur talsverður samdráttur verið í útflutningsverðmætum á ýsu og karfa. Útflutningsverðmæti flatfisks hefur svo dregist saman um 14% á milli ára og skelfisks um 24%.

Meiriháttar endurskoðun
Auk hefðbundinnar útgáfu talna um vöruskipti birti Hagstofan niðurstöðu af sinni fyrstu meiriháttar endurskoðun (e. benchmark revision) á tímaröðum aftur í tímann. Við endurskoðun vöruskipta er meðal annars komið inn leiðréttingu á eldri gögnum vegna tollskýrslna sem ýmist höfðu ekki borist Hagstofunni eða reyndust rangar. Leiðréttingin leiddi til töluverðrar breytinga á útflutningsverðmætum sjávarafurða á árunum 2014 til 2018. Er útflutningsverðmæti sjávarafurða nú metið ríflega 18 milljörðum króna meira á tímabilinu en áður var talið. Þar munar langmest um leiðréttingar sem gerðar hafa verið á á útflutningsverðmætum uppsjávarafurða. Þar af munar mest um útflutningsverðmæti á makríl, sem hækkar samanlagt um 8,6 milljarða króna á tímabilinu miðað við meðalgengi fyrstu 10 mánuði ársins í ár. Útflutningsverðmæti síldarafurða eykst um 5,2 milljarða króna á sama kvarða og loðnuafurða um rúma 1,8 milljarð króna. Aðrar breytingar eru minniháttar.

Í þessu sambandi má rifja upp frétt sem birt var á Radarnum í byrjun maí. Þar var fjallað um leiðréttingu sem Hagstofan varð að gera á útflutningi sjávarafurða á fyrsta ársfjórðungi vegna gagna sem bárust henni fyrst þá, en voru vegna útflutnings sem átti sér stað á árunum 2014 til 2018. Er því ljóst að þær tölur eru komnar á réttan stað með þessari endurskoðun. Þetta þarf vissulega að leiðrétta á Radarnum, og mun það verða gert á næstu vikum.

Nýjustu fréttir

Andri verður ekkert með í einvíginu gegn KA
Fékk plássið þegar auminginn úr Reykjavík gafst upp
Minnisvarði um botnlausa sýndarþörf Eyjamanna brátt vígður
Listaverk Ólafs Elíassonar komið á sinn stað
Hingað og þangað um Heimaey
Ágúst Þór stýrir brekkusöngnum
Skákmeistarinn krýndur á sunnudag
Árshátíð FÍV haldin með pompi og prakt

Góð ráð fyrir siglingu

Sjóveiki

Hvað er sjóveiki?

Sjóveiki er misræmi milli skynfæra líkamans sem senda boð til heilans um hreyfingu – kyrrstöðu.

Þegar einstaklingur er úti á sjó þá nema skynjarar í vökvafylltum gangi í innra eyra hreyfingu og senda boð til heilans að einstaklingur sé á hreyfingu. Augun senda hins vegar boð til heilans um að viðkomandi sé kyrr. Heilinn á erfitt með að vinna úr þessum misvísandi og ósamræmdu upplýsingum og sendir skilaboð til magans um að tæma sig – þ.e. veldur uppköstum.

Einkenni sjóveiki eru þreyta, ógleði, svimi, svitakóf og uppköst.

Góð ráð til að hindra sjóveiki:

  • Góð hvíld daginn fyrir brottför. Að fara seint að sofa og snemma um borð í bát fer ekki vel saman ef fólk er hætt við sjóveiki.
  • Forðist áfenga drykki daginn fyrir brottför
  • Forðist djúpsteiktan, brasaðan eða saltan mat daginn fyrir siglingu.
  • Borðið góðan morgunverð. Borðið gjarnan hvítt brauð, hafragraut og ávexti þó ekki sítrus ávexti.
  • Forðist mikið koffein. Mikið kaffi er ekki það sem maganum líkar fyrir sjóferð.
  • Hafðu mat með þér á sjó. Gott er að hafa samlokur með kjúklingi eða kalkún. Kjötið er fitusnautt og brauðið er róandi í maga. Hafðu endilega eitthvað til að grípa í sem er létt í maga. Bananar eru mjög góðir til að narta í ef þú finnur fyrir ógleði en einnig er gott að hafa létt kex eða annað sem er ekki salt eða fitumikið.
  • Drekkið vel af vatni en einnig er gott er að drekka kóla drykki eða engiferöl í sjóferðinni

Lyf við sjóveiki þ.e. lyf sem slá á einkennin og fást án lyfseðils í apóteki.

  • Koffínátín – fæst án lyfseðils
  • Postafen – fæst án lyfseðils
  • Scopolamin plástur – lyfseðilsskyltEinnig má fá armbönd gegn ferðaveiki sem sumir telja að hjálpi.

Önnur ráð:

  • Engifer er jurt sem nýlega hefur fengið aukna athygli vegna þess að því er haldið fram að hún geti slegið á ógleði sem fylgir sjóveiki. Til forna tuggðu kínverskir sjómenn engiferrót til að draga úr sjóveiki. Flest lyf sem virka á ógleði verka á heilann en engifer virkar aðeins á magann. Ráðlagt er að taka 1000 mg. hylki hálftíma fyrir brottför. Einnig má taka eitt eða tvö 500 mg. hylki sem eru til viðbótar á ferðalaginu. Ekki er ráðlagt að drekka coke með engifertöflum.
  • Piparminta og te eru einnig gömul húsráð við ferðaveiki.
  • Sumum finnst betra að taka sýrujafnandi töflur, Alminox eða slíkt áður en þú heldur á sjó og þá er gott að hafa box með út á sjó.

Hvar í skipinu er best að vera o.fl.

  • Minna finnst fyrir hreyfingu og veltingi ef maður er staddur næst miðju bátsins.
  • Mörgum finnst gott að vera í kulda, t.d.að vera úti á dekki og láta vindinn leika um sig.
  • Matarlykt fer illa í þá sem hætt er við sjóveiki og einnig pústið frá bátnum.

Þungun:

Þungaðar konur sem þjást af sjóveiki mega nota koffinátín í litlum skömmtum en best er að ráðfæra sig við lækni eða lyfjafræðing.
Þunguðum konum er ekki ráðlagt að nota engifer þar sem það er ekki staðfest hvort það geti haft skaðleg áhrif á fóstur.

Eyjafréttir
Friðhelgisyfirlýsing

Þessi vefsíða notar fótspor til að við getum veitt þér bestu notendaupplifun. Upplýsingar um fótspor eru geymdar í vafranum þínum og framkvæma aðgerðir eins og að þekkja þig þegar þú kemur aftur á vefsíðu okkar og hjálpa teymi okkar að skilja hvaða hluta vefsíðunnar þér finnst áhugaverðast og gagnlegast.