�?ann 31. október árið 1517 negldi þýski munkurinn Marteinn Lúther 95 greinar á hurð Hallarkirkjunnar í Wittenberg í �?ýskalandi þar sem hann starfaði. Í þeim gerði Lúther grein fyrir því sem honum fannst slæmt í boðun, stjórn og starfsháttum rómversk-kaþólsku kirkjunnar á þeim tíma og þá sérstaklega gagnvart hinum fátæku sem þurftu að kaupa dýrum dómum svokölluð aflátsbréf sem sönnuðu formlega fyrirgefningu synda þess sem keypti. Í greinunum lagði hann grunn að kenningu sinni um réttlætingu af trú en hann taldi að sérhver kristinn manneskja væri frelsuð og elskuð af Guði fyrir trú sína en ekki verk eða keypt aflátsbréf. Í því fólst mikill trúfræðilegur munur milli hans og rómversk-kaþólsku kirkjunnar.

Gjörðir Lúthers leiddu til áhrifaríkrar atburðarásar og á endanum varð hann bannfærður af rómversk-kaþólsku kirkjunni og m.a.s. gerður réttdræpur. En í framvindu tímans spruttu upp mótmælendakirkjur víða um heim sem ein af mörgum greinum kristindómsins. Ein af þessum kirkjum er �?jóðkirkjan okkar.

�?essa viðburðar fyrir 500 árum síðan hefur verið minnst með margvíslegum hætti víða um heim, frá Japan í austri til Kanada í vestri og frá Namibíu í suðri til Íslands í norðri. Guðsþjónustur helgaðar minningu siðbótarinnar, leikrit og útgáfur bóka um ævi Lúthers, málþing og fyrirlestraraðir og m.a.s. Playmobil-fígúra af Lúther og bjórbrugg í anda siðbótartímans hafa verið liðir í að minnast siðbótarinnar hér á landi.

En hvers vegna fögnum við og hvaða þýðingu hefur þessi atburður nú á dögum?

�??Sannleikurinn mun gjöra yður frjáls�?? eru orð frelsara okkar og það er kannski ekki síst nú í nútímanum sem sannleikur svo margra hluta er okkur nálægur, jafnvel í tækjum lófans. En stundum dúkkar upp í mannlegri tilveru og samfélagi óvæntur, óþægilegur og jafnvel ógeðslegur sannleikur einhverra hluta vegna. Að ýmsum málum getur verið rangt staðið, illskan í ýmsum myndum smeygt sér í náungann eða að einstaklingar sem vandastörfum gegna í almannaþágu hafi sitthvað dularfullt í pokahorninu og standi því á ystu nöf Siðferðiskletts.

�?ví skiptir miklu máli hvernig við meðhöndlum sannleikann og umberum hann og gerum grein fyrir því hver hann er hverju sinni. �?að er kannski ekki hyggilegt að afhjúpa sannleikann til þess eins að afhjúpa sannleikann því friðhelgi einkalífsins hefur sannarlega sína landhelgi. En þegar sannleikurinn hefur áhrif á okkur og snertir almennan hag okkar og samfélagsins ber okkur að vera forstöðumenn sannleikans og réttlætisins. Sannleikurinn sem felst í því að þekkja sjálfan sig og hvar við stöndum í hinu stóra samhengi gagnvart okkur sjálfum, náunganum og almættinu er e.t.v. sannleikurinn mesti.

Lúther stóð með því sem hann taldi satt og rétt og einmitt því fögnum við nú. Sannarlega má margt betur fara í samfélaginu hverju sinni, hver svo sem öldin er, og siðbótin sem nú fagnar 500 ára afmæli er áminning þess efnis en er jafnframt tækifæri og tilefni til að berjast fyrir því sem er satt og rétt og standa við okkar eigin sannfæringu. �?á verðum við ekki þrælar undirförulsháttar sem aldrei hefur lagst vel á sálarlífið.

Og þess vegna gerir sannleikurinn okkur frjáls. Gleðilega siðbót!

Sr. Guðmundur �?rn Jónsson

og sr. Viðar Stefánsson.