�??Hér í Vestmannaeyjum þekkja margir til þessa málverks og það skipar sérstakan sess í sögulegri vitund Eyjamanna,�?? segir Kári Bjarnason, forstöðumaður Safnahúss Vestmannaeyja. Vestmannaeyjabæ var á dögunum gefið hið sögufræga málverk Hefnd Helgafells eftir Guðna Hermansen (1928-1989) listmálara í Eyjum. Mbl.is sagði frá.
Sagan af þessu verki er mörgum kunn og þykir nánast forboði þess sem síðar varð. �?annig var að árið 1971 ofbauð Guðna svo mjög malartaka úr Helgafelli að hann málaði mynd af því er fjallið greip til sinna ráða og kallaði málverkið Hefnd Helgafells. Hann hafði þá nýverið farið í sína fyrstu og að því er börn hans segja einu mótmælagöngu, sem var farin að hlíðum Helgafells. Voru skilaboðin sem í verkinu fólust þau að sá kæmi dagur að Helgafell myndi vakna af dvala árþúsundanna og launa fyrir spjöllin �?? sem það líka gerði. Eldgos kom nánast öllum að óvörum.
Guðni Hermansen seldi Jóhönnu Hermannsdóttur frá Vestmannaeyjum, sem búsett er í New Jersey í Bandaríkjunum, málverkið árið 1972 og tók hún það með sér til síns heima í Bandaríkjunum. Hún ákvað svo nýlega að gefa málverkið til Vestmannaeyja og fór Eyjamaðurinn Stefán Haukur Jóhannesson sendiherra til hennar og sótti verkið, sem senn kemur til Íslands.
Verður í forgrunni
Málverkið verður síðan formlega afhent Vestmannaeyjabæ 23. janúar á næsta ári, en þá eru liðin rétt 45 ár frá upphafi Eyjagossins. Verður þess minnst með ýmsu móti í Eyjum, svo og þess að á sama ári eru liðin 90 frá fæðingu Guðna Hermansen. Verður málverkið fræga í forgrunni sýninga á verkum listamannsins á afmælisárinu.
�??�?ótt verkið hafi nánast alla tíð verið vestur í Bandaríkjunum er athyglisvert hvað það hefur ávallt verið mörgum ofarlega í huga. �?etta er dýrmætt verk sem auðvitað á hvergi betur heima en hér í Eyjum,�?? segir Kári Bjarnason. Gísli Pálsson mannfræðingur á heiðurinn af því að fá verkið til baka. Hann er frá Bólstað í Vestmannaeyjum og í næstu viku kemur út bók eftir hann, Fjallið sem yppti öxlum, þar sem eldgosið í Eyjum skipar stóran sess. Gísli setti sig í samband við Jóhönnu og í samtölum þeirra kom fram að hún vildi gefa Vestmannaeyingum verkið, eins og nú hefur gengið eftir.
Málverkið grét
�??�?essi mynd er hluti af sögu Eyjanna og átti alltaf að fara þangað. Mér finnst hins vegar vænt um myndina og af eigingirni hef ég haldið í hana alveg fram á þennan dag,�?? sagði Jóhanna í samtali við Morgunblaðið. Hún minnist þess að árið 1973, fáeinum vikum eftir að Eyjagosið hófst, hafi hrotið fram tár úr því; vatnsdropar á stærð við títuprjónshausa, sem hún hafi þurrkað upp. Sú skýring hafi verið nefnd við hana að þarna hafi innbyrgður raki sprottið fram úr málningunni, en sjálf trúir hún því yfirskilvitlega og að þarna hafi hefnd Helgafells birst ljóslifandi.
Á myndinni eru, frá vinstri; Stefán Haukur Jóhannesson sendiherra, Jóhanna Hermannsdótttir og Einar Gunnarsson, sendiherra og fastafulltrúi Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum, þegar þeir tóku við málverkinu sem nú fer til Eyja.