Niðurstöður prófa í lesskilningi og stærðfræði eftir sveitarfélögum voru birtar í síðustu viku. Þar eru Vestmannaeyjar í tíunda sæti, sem verður að teljast ásættanleg niðurstaða. Lesfimipróf mæla hraða og nákvæmni í lestri og eru lögð fyrir þrisvar á ári. Niðurstöður frá árunum 2020 til 2025 sýna að hlutfall barna sem ná lágmarksviðmiði í lesfimi lækkaði frá 2020 til 2024. Skólaárið 2024 til 2025 varð lítil hækkun á ný án þess að ná fyrra hlutfalli.

Talsverður munur er á milli sveitarfélaga. Hæst er hlutfallið á Seltjarnarnesi, þar sem 90 til 93% nemenda ná lágmarksviðmiði. Munurinn á milli sterkustu og veikustu sveitarfélaganna getur numið allt að 35 til 40 prósentustigum.

Alls eru tólf sveitarfélög þar sem 80% eða fleiri nemenda ná lágmarksviðmiði í lesfimi. Vestmannaeyjar eru þar á meðal með 80% hlutfall, sama og Akranes, Norðurþing, Akureyri og Reykjavík.

Markmiðið með birtingu þessara upplýsinga – annars vegar úr lesfimiprófum og hins vegar úr nýjum prófum í lesskilningi og stærðfræði – er að auka gagnsæi og veita heildstæða yfirsýn yfir námsframvindu barna, samkvæmt tilkynningu frá mennta- og barnamálaráðuneytinu.

Neistinn það áhrifaríkasta

Vestmannaeyjar hafa þó ákveðna sérstöðu. Yfirstandandi skólaár er það fimmta sem unnið er samkvæmt verkefninu Kveikjum neistann í Grunnskóla Vestmannaeyja. Nemendur sem nú eru í fimmta bekk og hófu nám haustið 2022 hafa verið með í verkefninu frá upphafi.

Einar Gunnarsson, skólastjóri Barnaskólans segir verkefnið hafa skilað mjög góðum árangri. „Kveikjum neistann er það áhrifaríkasta sem hefur komið inn á borð hjá mér á 23 ára starfsferli,“ segir Einar. Hann bendir þó á að sá árangur komi ekki endilega fram í niðurstöðum ráðuneytisins.

„Rétt er að ítreka að þessi samanburður sem ráðuneytið og fjölmiðlar eru að tala um er skakkur þar sem einungis tveir árgangar af tíu taka lesfimiprófin,“ segir Einar og Anna Rós Hallgrímsdóttir, skólastjóri Hamarsskóla tekur í sama streng.

„Hafa ber í huga að í Eyjum erum við ekki að taka lesfimipróf í öllum árgöngum. Frá því að við byrjuðum með Kveikjum neistann hafa þeir árgangar ekki tekið þessi próf. Við erum ekki að mæla leshraða hjá okkar nemendum heldur leggjum við meiri áherslu á lesskilning,“ segir Anna Rós.

Hún bendir einnig á að ekki allir nemendur á unglingastigi taki prófið. „Vorið 2025 tóku til dæmis aðeins 6. og 7. bekkur prófið,“ segir Anna Rós.

Einar segir þetta rétt og telur að skýrari mynd muni fást síðar á árinu. „Við fáum mun betri mynd þegar niðurstöður Matsferils verða birtar en þau próf eru núna í mars,“ segir hann.

Ný mælitæki og betri líðan

Að sögn Einars hafa verið þróuð ný mælitæki sem meta grunnfærni nemenda í lestri og stærðfræði og fleiri slík eru í þróun. „Með góðum og einföldum mælitækjum fá kennarar, foreldrar, nemendur og skólastjórnendur skýra mynd af stöðu hvers nemanda og geta brugðist við á faglegan og samstilltan hátt,“ segir hann.

Hann bendir á að slíkt skipti miklu máli í ljósi þess að niðurstöður íslenskra nemenda á PISA-prófum undanfarin ár sýni að áskoranir í grunnfærni séu raunverulegar.

Einar segir einnig að mælingar sýni að líðan nemenda í Grunnskóla Vestmannaeyja sé mjög góð í samanburði við aðra hópa. „Við vinnum jafnframt markvisst með hugarfar nemenda og byggjum upp færni hjá þeim til að sýna meðal annars þrautseigu og trú á eigin getu. Slík færni er afar mikilvæg í nútímasamfélagi,“ segir hann og bætir við.

„Ég hlakka til að halda áfram að þróa hugmyndafræðina Kveikjum neistann með því frábæra starfsfólki sem við í Grunnskóla Vestmannaeyja erum svo heppin að hafa.“

Sveitarfélög með 80% eða hærra hlutfall

1. Seltjarnarnes – 93%
2. Garðabær – 85%
3. Fjallabyggð – 84%
4. Mosfellsbær – 84%
5. Kópavogur – 82%
6. Svalbarðsstrandarhreppur – 82%
7. Snæfellsbær – 82%
8. Akranes – 80%
9. Norðurþing – 80%
10. Vestmannaeyjabær – 80%
11. Akureyri – 80%
12. Reykjavík – 80%