Vestmannaeyjahöfn býr yfir miklum tækifærum. Þar starfa tvö af stærstu sjávarútvegsfyrirtækjum landsins auk umfangsmikillar landeldisstöðvar. Starfsemin í landeldinu vex hratt og stefnt er að fullri framleiðslu í lok kjörtímabils.

Helsta áskorunin snýr að útflutningi. Því er brýnt að ráðist verði í nauðsynlegar breytingar og framkvæmdir sem tryggja varanlega lausn á flutningsmálum innan skýrs tímaramma.

Takmörkuð aðstaða

Vaxandi útflutningur vegna landeldis kallar á aukin afköst og betri hafnaraðstöðu. Með stækkandi skipaflota og takmörkuðu landsvæði innan hafnarinnar er nauðsynlegt að skipuleggja næsta kafla í uppbyggingu hennar. Áhersla þarf að vera á landfyllingar, bætta aðkomu stærri skipa og skilvirka flutningsinnviði sem mæta framtíðar kröfum.

Sterkari innviðir

Á kjörtímabilinu var unnið að undirbúningi og könnun á möguleikum til að bæta hafnaraðstöðu og auka afköst Vestmannaeyjahafnar. Skoðaðar voru fjölbreyttar lausnir innan hafnar, þar á meðal hafnarkantur við Gjábakkafjöru, ytri Skans og innri Skans.

Hér fyrir neðan má sjá áætlaðar tafir. Löndunarmörk miðast við 0,5 metra ölduhæð. Raunhæfasti kostur innan hafnarinnar er innri Skans.

–          Gjábakkafjara: Að meðaltali 73 dagar á ári með ölduhæð yfir 0,5 m, sem veldur töfum við lestun og losun.

–          Ytri Skans: Tafir í 36 daga á ári með ölduhæð yfir 0,5 m, sem minnka í 15 daga með 235 m brimvarnargarði.

–          Innri Skans: Aðeins 1 dagur á ári með ölduhæð yfir 0,5 m, sem gerir hann að besta valkostinum innan innsiglingarinnar.

Gjábakkakanturinn, sem hafði orðið fyrir skemmdum, var endurbyggður og aðlagaður fyrir móttöku róró-skipa. Það mun stórbæta útflutningsgetu hafnarinnar. Þá var jafnframt lögð áhersla á styttingu Hörgeyragarðsins, lykilaðgerð til að bæta flæði og aðgengi stærri skipa.

Samkeppnishæf hafnaraðstaða

Undirbúningur stórskipahafnar er hafinn og grjótleit markar fyrsta skrefið í stækkun hafnarinnar. Vegna takmarkaðs landrýmis er ljóst að umfangsmiklar framkvæmdir eru óumflýjanlegar. Besti langtímakosturinn er stórskipahöfn við Eiðið.

Hér fyrir neðan má sjá áætlaðar frátafir, Löndunarmörk miðast við 0,5 metra.

–          Eiðið – tillaga 1: Að meðaltali 3 dagar á ári og því besti valkosturinn utan við Eiðið.

–          Eiðið – tillaga 7: Hefur áhrif 7-8 daga á ári.

–          Eiðið – tillaga 9: Hefur áhrif að meðaltali 17 daga á ári.

Slík höfn myndi skapa mikil tækifæri fyrir atvinnulíf, sjávarútveg, landeldi og flutningsaðila, auka afkastagetu og styrkja samkeppnishæfni svæðisins. Framkvæmdin er metnaðarfull og besti kostur okkar til lengri tíma. Því er brýnt að íslenska ríkið taki virkan þátt í verkefninu.

Framkvæmdir þurfa að hefjast

Markmiðið er að undirbúningi ljúki og framkvæmdir hefjist á kjörtímabilinu.

Það krefst skýrrar forgangsröðunar, fjármögnunar og öflugs samstarfs ríkis, sveitarfélags og atvinnulífs til að tryggja hraða og ábyrga uppbyggingu og hámarka samfélagslegan og efnahagslegan ávinning.

Nú þarf að fylgja undirbúningi eftir með ákvörðunum og framkvæmdum. Vestmannaeyjahöfn má ekki dragast aftur úr, hún á að vera í fremstu röð.

Hannes Kristinn Sigurðsson, varaformaður framkvæmda- og hafnarráðs.

Höfundur skipar 10. sæti á lista Sjálfstæðisflokksins í Vestmannaeyjum.