Eyjafréttir birtu fréttatilkynningu Vestmannaeyjabæjar í gær þar sem kom fram að bærinn hafi skilað bestu rekstrarniðurstöðu í 15 ár. Eyjafréttir hafa nú undir höndum eintak af ársreikningnum og okkar greining á honum gefur tilefni til að gera athugasemd við það hvernig bærinn ákvað að kynna rekstrarniðurstöðuna án þess að birta ársreikninginn og gefa þannig fjölmiðlum tækifæri til að greina sjálfstætt fjárhagsniðurstöðurnar. 

Helstu niðurstöður Eyjafrétta: 

• Rekstur A hluta stendur í stað 

• Bótagreiðsla vegna tjóns vatnslagnarinnar myndar 200 milljóna hagnað 

• Framlög jöfnunarsjóðs hækka um 27% 

• Launakostnaður hækkar um 10% 

• Lífeyrisskuldbindingar hækka mikið vegna kjarasamnings við kennara 

• Lágar vaxtatekjur árið 2025 frá „hitaveitusjóðnum“ 

Rekstrarniðurstaða A hluta stendur í stað

Eyjafréttir hafa tekið saman rekstrarniðurstöðu A hluta bæjarins og fært hann á verðlag dagsins í dag til samanburðar. Súluritið hér fyrir neðan sýnir niðurstöðu þeirrar vinnu og má sjá að afkoma síðustu þriggja ára hefur verið í um 300 milljónum. 

Framlög jöfnunarsjóðs hækka um 27%

Framlög úr jöfnunarsjóði sveitarfélaga hækkar um 27% milli ára, fer úr 1.190 milljónum í 1.512 milljónir eða um 320 milljónir. Hækkun framlags kemur að mestu til vegna fræðslumála (hækka um 200 milljónir) og vegna málefna fatlaðra (hækka um 67 milljónir). Útsvar og fasteignagjöld hækka um 10% á milli ára. 

Launakostnaður hefur hækkað um 55% á 5 árum

Launakostnaður A hluta hefur hækkað um 55% á síðustu 5 árum og var árið 2025 engin undantekning frá þeim hækkunum. Launakostnaður hækkaði árið 2025 um 10% frá árinu áður. 

Gjaldfærðar lífeyrisskuldbindingar A-hluta bæjarins höfðu töluverð neikvæð áhrif á rekstrarniðurstöðu bæjarins en þær hækkuðu um 374 milljónir milli ára, voru 316 milljónir 2024 og 690 milljónir 2025. Sú hækkun kemur til að miklu leyti vegna kjarasamninga kennara. Annar rekstrarkostnaður stóð í stað.  

Tjónið á vatnslögninni skilaði bænum hagnaði

Hagnaður B hluta bæjarins nam 485 milljónum en var 314 milljónir árið áður. Í B hluta bæjarins má m.a. finna starfsemi Herjólfs, hafnarsjóðs, rekstur fráveitu ásamt nýjum lið „vatnsveitu“ sem ekki hefur verið áður.  

Þessi nýi liður, vatnsveitan, skilaði 208 milljóna hagnaði sem skýrir góða afkomu B hluta og líka góða samanlagða afkomu A og B hluta bæjarins. En þessi hagnaður kemur ekki til af góðu því samkvæmt skýringum í ársreikningnum er um að ræða bótagreiðslu vegna tjónsins á vatnslögninni 2024. Gera má ráð fyrir að þessum fjármunum þurfi að verja til framkvæmda við nýja vatnslögn og því er eðlilegt að fjölmiðlar spyrji sig hvort það sé rétt hjá bænum að hækka afkomu sína með slíkri greiðslu vegna tjónsins. 

Rekstur Herjólfs skilaði um 100 milljóna hagnaði sem er sambærilegt við árið á undan. 

Vaxtatekjur orðnar mjög litlar

Eyjafréttir hafa greint þróun hitaveitusjóðsins svokallaða en hann hefur lækkað umtalsvert á síðustu árum. Vaxtatekjur hjá A-hluta bæjarins voru aðeins 26 milljónum í fyrra, en þessar tekjur hafa verið mjög litlar á síðustu árum eins og sést á meðfylgjandi súluriti.