Bjartsýni á framtíð Eyjanna á erfiðum tímum
Gamli og nýi tíminn mætast í upphafi síðutu aldar. Ljósmyndasafn Vestmannaeyja.

Ritstjórn

frettir@eyjafrettir.is

Áfram er vitnað í grein Árna Árnasonar, símritara, þar sem hann bregður upp áhugaverðri mynd af lífi þurrabúðarfólks í Vestmannaeyjum um 1900. Viðmælandinn býr við kröpp kjör en er þó bjartsýnn á framtíð Eyjanna.

„Það lagast, ungi maður, og það eftir nokkur ár. Trúðu mér, að koma mun sú tíð að eyjan okkar verður rík aftur og forðabúr landsins hvað afla snertir. Gömlu góðu áraskipin okkar munu brátt hverfa, en stærri og öruggari fiskibátar koma til sögunnar, knúnir áfram af hinni nýju orku sem óðfluga breiðist út í útlöndunum.

Hér mun rísa upp menntað og velmegandi fólk, sem verður landi sínu til sóma. Þá vildi ég mega lifa og vera ungur maður í broddi fylkingar viðreisnarmanna. Jæja, vinur sæll, nú skulum við fá okkur molasopa og skála fyrir framtíð Eyjanna.

Þær eru yndisfagurt framtíðarland og Eyjaskeggjar harðfrískt dugnaðarfólk, menntaþyrst og iðjusamt. Hinar komandi kynslóðir munu taka við starfi þessara framfaramanna, viðhalda því og endurbæta eftir því sem þróun og tækni skapast og berst hingað til Eyja. Það gerir hún ábyggilega og Eyjamenn munu þá fljótir að átta sig og ávaxta þannig pund forfeðra sinna:

„Þroskaglæður Eyjaarfs
öðrum gæði tryggja.
Gegnum æðar orku og starfs
allir þræðir liggja. …“

Jæja, vinur sæll, hér er nú kaffisopinn kominn á borðið, nýlagaður. Gjörðu svo vel. Kristín mín býr til gott kaffi, ljómandi gott. Hún er snillingur í því, eins og öllu öðru, blessuð konan mín.“

Þessi framsýni þurrabúðarmaður varð sannspár um framfarir í Eyjum.

Skömmu eftir þetta fór að ljóma ljós af nýjum degi, til dæmis í húsabyggingum. Eftir vertíðina 1900–1901 voru byggð hin nýju og, á mælikvarða þess tíma, stóru tómthús. Þau höfðu 400 ferfaðma lóð, sem gaf ágætt rými fyrir stóra kartöflugarða og þerrireit, auk nokkurs túnbletts.

Skömmu síðar losnuðu menn úr viðjum einokunarverslunarinnar þegar innanhéraðskaupmenn brutu fyrstu hlekki þeirrar sterku og aldagömlu haftakeðju. Hin nýja orka, sem spá þurrabúðarmannsins nefndi, barst hingað skömmu síðar og olli stórstígum framförum á sviði fiskveiða, svo velmegun manna jókst með ári hverju.

Þótt um tómthúsmenn væri að ræða urðu þeir margir og vel flestir meira en sjálfbjarga; eignuðust báta eða hluti í þeim og byggðu sér góð og björt hýbýli, eingöngu úr timbri og járni, með hlaðinni og steinlímdri grjóthleðslu að undirstöðu. Það voru stór framfaraspor.

Greinin birtist í Bliki.

Nýjustu fréttir

Íþróttir
Allison Clark tryggði ÍBV jafntefli með marki í blálokin
Herjólfur
Staða mála hjá Herjólfi
Íþróttir
Embla Harðardóttir sleit krossband gegn FH
Fréttir
Rannsóknarhola Eyjaganga komin á beinu brautina á ný
Samgöngur
Herjólfur með sjö ferðir til Landeyjahafnar í dag
Íþróttir
Geta Eyjastúlkur haldið pressunni á Breiðablik?
Íþróttir
Díana Dögg og Andrea spila oddaleik um þýska meistaratitilinn
Samgöngur
Herjólfur til Þorlákshafnar
Mest lesið
viðburðir
Sa Portret 02022026 1
27. maí 2026
08:30
Hringferð SA í Akóges-salnum

Góð ráð fyrir siglingu

Sjóveiki

Hvað er sjóveiki?

Sjóveiki er misræmi milli skynfæra líkamans sem senda boð til heilans um hreyfingu – kyrrstöðu.

Þegar einstaklingur er úti á sjó þá nema skynjarar í vökvafylltum gangi í innra eyra hreyfingu og senda boð til heilans að einstaklingur sé á hreyfingu. Augun senda hins vegar boð til heilans um að viðkomandi sé kyrr. Heilinn á erfitt með að vinna úr þessum misvísandi og ósamræmdu upplýsingum og sendir skilaboð til magans um að tæma sig – þ.e. veldur uppköstum.

Einkenni sjóveiki eru þreyta, ógleði, svimi, svitakóf og uppköst.

Góð ráð til að hindra sjóveiki:

  • Góð hvíld daginn fyrir brottför. Að fara seint að sofa og snemma um borð í bát fer ekki vel saman ef fólk er hætt við sjóveiki.
  • Forðist áfenga drykki daginn fyrir brottför
  • Forðist djúpsteiktan, brasaðan eða saltan mat daginn fyrir siglingu.
  • Borðið góðan morgunverð. Borðið gjarnan hvítt brauð, hafragraut og ávexti þó ekki sítrus ávexti.
  • Forðist mikið koffein. Mikið kaffi er ekki það sem maganum líkar fyrir sjóferð.
  • Hafðu mat með þér á sjó. Gott er að hafa samlokur með kjúklingi eða kalkún. Kjötið er fitusnautt og brauðið er róandi í maga. Hafðu endilega eitthvað til að grípa í sem er létt í maga. Bananar eru mjög góðir til að narta í ef þú finnur fyrir ógleði en einnig er gott að hafa létt kex eða annað sem er ekki salt eða fitumikið.
  • Drekkið vel af vatni en einnig er gott er að drekka kóla drykki eða engiferöl í sjóferðinni

Lyf við sjóveiki þ.e. lyf sem slá á einkennin og fást án lyfseðils í apóteki.

  • Koffínátín – fæst án lyfseðils
  • Postafen – fæst án lyfseðils
  • Scopolamin plástur – lyfseðilsskyltEinnig má fá armbönd gegn ferðaveiki sem sumir telja að hjálpi.

Önnur ráð:

  • Engifer er jurt sem nýlega hefur fengið aukna athygli vegna þess að því er haldið fram að hún geti slegið á ógleði sem fylgir sjóveiki. Til forna tuggðu kínverskir sjómenn engiferrót til að draga úr sjóveiki. Flest lyf sem virka á ógleði verka á heilann en engifer virkar aðeins á magann. Ráðlagt er að taka 1000 mg. hylki hálftíma fyrir brottför. Einnig má taka eitt eða tvö 500 mg. hylki sem eru til viðbótar á ferðalaginu. Ekki er ráðlagt að drekka coke með engifertöflum.
  • Piparminta og te eru einnig gömul húsráð við ferðaveiki.
  • Sumum finnst betra að taka sýrujafnandi töflur, Alminox eða slíkt áður en þú heldur á sjó og þá er gott að hafa box með út á sjó.

Hvar í skipinu er best að vera o.fl.

  • Minna finnst fyrir hreyfingu og veltingi ef maður er staddur næst miðju bátsins.
  • Mörgum finnst gott að vera í kulda, t.d.að vera úti á dekki og láta vindinn leika um sig.
  • Matarlykt fer illa í þá sem hætt er við sjóveiki og einnig pústið frá bátnum.

Þungun:

Þungaðar konur sem þjást af sjóveiki mega nota koffinátín í litlum skömmtum en best er að ráðfæra sig við lækni eða lyfjafræðing.
Þunguðum konum er ekki ráðlagt að nota engifer þar sem það er ekki staðfest hvort það geti haft skaðleg áhrif á fóstur.

Eyjafréttir
Keyrt af  GDPR Cookie Compliance
Friðhelgisyfirlýsing

Þessi vefsíða notar fótspor til að við getum veitt þér bestu notendaupplifun. Upplýsingar um fótspor eru geymdar í vafranum þínum og framkvæma aðgerðir eins og að þekkja þig þegar þú kemur aftur á vefsíðu okkar og hjálpa teymi okkar að skilja hvaða hluta vefsíðunnar þér finnst áhugaverðast og gagnlegast.