Það er ekki á hverjum degi sem ný hljómplata með bæði nýjum og gömlum Eyjalögum lítur dagsins ljós. Eyjatónlistarhópurinn Vinir og vandamenn, skipaður afkomendum og vinum Oddgeirs Kristjánssonar og Ása í Bæ, hefur nú gefið út plötuna Hve dátt er hér…, sem sameinar sjaldheyrðar perlur og nýtt efni úr ríkri tónlistarhefð Vestmannaeyja.
Tónleikar í Salnum og Eldheimum
Útgáfunni verður fagnað með tónleikum á tveimur stöðum. Annars vegar í Salnum í Kópavogi þann 16. apríl og hins vegar í Eldheimum sunnudaginn 19. apríl kl. 16:30. Þar mun hópurinn flytja lög af plötunni í bland við þekkt Eyjalög og bjóða gestum að taka virkan þátt í sönggleðinni.
Leifur Geir Hafsteinsson, barnabarn Oddgeirs og forsprakki hópsins, segist afar ánægður með útkomuna. „Platan er mjög eyjaleg og fangar þá einstöku stemningu sem fylgir lögum frá Vestmannaeyjum,“ segir hann. Upptökustjórn var í höndum Halldórs Gunnars Pálssonar, sem Leifur Geir segir hafa átt stóran þátt í lokaútkomunni.
Sjaldheyrðar perlur og ný lög á einni plötu
Á plötunni eru alls 13 lög, þar af nokkur sem aldrei hafa áður verið gefin út. Þar má nefna fyrsta Þjóðhátíðarlagið frá 1933, Setjumst að sumbli, eftir Oddgeir og Árna úr Eyjum. Einnig má finna lagið Dagur og nótt í Dalnum frá 1941 og Hve dátt er hér í Dalnum inni frá 1950, sem síðar varð þekkt sem Vorvísa. Þá fær lagið Sævarsvísa eftir Ása í Bæ nýtt líf á plötunni, en það hafði áður aðeins heyrst við sérstök tilefni.
Platan inniheldur einnig nýtt efni. Þar á meðal er lagið Kappar þrír, erlent lag með texta eftir Leif Geir, sem er þakklætisóður til frumkvöðlanna þriggja. Einnig er lagið Í rigningu og roki um Dalinn, sem Leifur Geir samdi við texta Kristins R. Ólafssonar, innblásið af óblíðu veðri á síðustu Þjóðhátíð og lýsir þeirri hlið hátíðarinnar sem margir þekkja en sjaldan er ort um.
Varðveisla einstaks tónlistararfs Vestmannaeyja
Tónleikarnir eru hluti af stærra verkefni, Varðveitum Eyjalögin, sem miðar að því að safna, skrá og miðla lítt þekktum lögum frá Vestmannaeyjum frá árunum 1930–1970. Auk plötuútgáfunnar felur verkefnið í sér gerð myndbanda, hljómsetninga og frekari miðlun efnisins til framtíðar.
Leifur Geir segir verkefnið mikilvægt til að tryggja að þessi einstaki menningararfur glatist ekki. „Það eru enn til fjöldi laga sem hafa aldrei verið gefin út og gætu glatast verði ekkert að gert. Við viljum finna þau, taka upp og gera aðgengileg fyrir komandi kynslóðir.“
Allur ágóði af tónleikunum rennur til áframhaldandi vinnu við verkefnið. Með því að mæta styðja gestir ekki aðeins við tónlistarviðburð heldur einnig við varðveislu ómetanlegs hluta íslenskrar menningar.
Hvað er sjóveiki?
Sjóveiki er misræmi milli skynfæra líkamans sem senda boð til heilans um hreyfingu – kyrrstöðu.
Þegar einstaklingur er úti á sjó þá nema skynjarar í vökvafylltum gangi í innra eyra hreyfingu og senda boð til heilans að einstaklingur sé á hreyfingu. Augun senda hins vegar boð til heilans um að viðkomandi sé kyrr. Heilinn á erfitt með að vinna úr þessum misvísandi og ósamræmdu upplýsingum og sendir skilaboð til magans um að tæma sig – þ.e. veldur uppköstum.
Einkenni sjóveiki eru þreyta, ógleði, svimi, svitakóf og uppköst.
Góð ráð til að hindra sjóveiki:
Lyf við sjóveiki þ.e. lyf sem slá á einkennin og fást án lyfseðils í apóteki.
Önnur ráð:
Hvar í skipinu er best að vera o.fl.
Þungun:
Þungaðar konur sem þjást af sjóveiki mega nota koffinátín í litlum skömmtum en best er að ráðfæra sig við lækni eða lyfjafræðing.
Þunguðum konum er ekki ráðlagt að nota engifer þar sem það er ekki staðfest hvort það geti haft skaðleg áhrif á fóstur.