Umræðan um Evrópumál hefur um áratugaskeið verið eitt stærsta spurningarmerkið í íslenskri stjórnmálaumræðu. Um þessar mundir heyrist ítrekað að málið sé svo eldfimt að það sé að kjúfa þjóðina í herðar niður og færi okkur ekkert nema að sundrung. Því vísa ég algjörlega á bug.

Samtal er merki um heilbrigði

Lýðræðislegt samtal – meira að segja um erfið og stór mál – er ekki merki um veikleika eða hættulegan klofning, þvert á móti gerir það okkur gott sem þjóð. Það krefst þess að við stöldrum við, greinum hagsmuni okkar, spyrjum hvort annað erfiðra spurninga og veltum því fyrir okkur hvaða leið sé best fyrir okkur, komandi kynslóðir og framtíð Íslands.

Tæpur meirihluti en mikil ánægja í dag

Ef horft er til nágranna okkar á Norðurlöndunum, Svíþjóðar og Finnlands, má sjá mjög áhugaverða sögu. Þegar þessar þjóðir kusu um inngöngu í Evrópusambandið haustið 1994 var niðurstaðan alls ekki afgerandi eða einhliða. Í Finnlandi kusu 56,9% með inngöngu en 43,1% á móti. Í Svíþjóð var staðan enn tæpari; þar kusu 52,3% með samningnum en 46,8% á móti. Í báðum löndum var umræðan lífleg, skoðanir skiptar og mikill ótti við breytingar hjá stórum hluta þjóðarinnar.

En hver er staðan í dag, þremur áratugum síðar? Ánægjan með veruna í Evrópusambandinu í þessum tveimur löndum er með því hæsta sem gerist í Evrópu. Samkvæmt mælingum Eurobarometer telja um 80% Finna og allt að 85% Svía að vera þeirra í Evrópusambandinu hafi verið heillaskref og eru ánægðir með sambandsaðildina. Þeir sem óttuðust breytingarnar á sínum tíma sáu að framtíðarhagsmunum þjóðarinnar var betur borgið innan sambandsins en utan, ekki síst þegar kemur að efnahagslegum stöðugleika, alþjóðlegu samstarfi og öryggismálum.

Úr EES við samningsborðið

Líkt og Ísland voru bæði Svíþjóð og Finnland hluti af EES-samningnum áður en þau tók skrefið alla leið. EES-samningurinn var þeim öflug brú, en niðurstaða þeirra var að lokum sú að hagsmunum þjóðarinnar væri betur borgið við samningsborðið sjálft – þar sem ákvarðanirnar eru teknar.

Að meta valkosti af yfirvegun

Það að ræða ESB-aðild, hvort og hvernig aðild að sambandinu myndi hljóða fyrir íslenskt samfélag snýst ekki um að kasta eigin sjálfstæði á glæ, heldur snýst það um að meta valkosti okkar af yfirvegun. Við þurfum að hafa kjark og þor til að taka samtalið, horfa á staðreyndir málsins, vega og meta aðildarsamninginn sem okkur býðst og taka ákvarðanir út frá raunverulegum hagsmunum Íslendinga.

Fyrir framtíð Íslands

Samtal um framtíðina er nauðsynlegt og heilbrigt í lýðræðissamfélagi. Með því að þora að taka samtalið af málefnalegum grunni tryggjum við að ákvarðanir sem við tökum í dag þjóni ekki bara líðandi stundu heldur tryggi Íslandi blómlega framtíð fyrir komandi kynslóðir.

Því segi ég já þann 29. ágúst nk.

Sandra Sigurðardóttir
Þingmaður Viðreisnar í Suðurkjördæmi