Mikilvægi D-vítamíns fyrir heilsu
D-vítamín er eitt af mikilvægum lífefnum líkamans, hormón sem myndast í húðinni með hjálp frá geislum sólarinnar. Líkaminn geymir vítamínið í lifrinni en líka í fituvef og vöðvum. Á Íslandi njótum við lítillar sólar á veturna og þá er mikilvægt að muna að bæta vítamíninu við fæðuinntöku.
D vítamín styrkir beinin, stýrir kalkbúskapnum, minnkar líkur á beinþynningu og dregur úr líkum á slæmum afleiðingum tengdum byltum. Skortur af D vítamíni getur valdið sjúkdómnum beinkröm hjá börnum.
En D vítamín er ekki bara nauðsynlegt fyrir beinin. �?að spornar gegn sjúkdómum, ýmsum vöðva og taugasjúkdómum og er m.a. fyrirbyggjandi gegn þunglyndi, vöðvaverkjum, slappleika og sleni. D vítamín virkar styrkjandi á hjarta, æða og ónæmiskerfi og minnkar líkur á sjálfsofnæmissjúkdómum og sýkingum, t.d. kvefi, flensum og eyrnabólgum. Vísbendingar er um að lélegur D-vítamínbúskapur tengist einhverjum tegundum krabbameina.
Erfitt getur verið að ná ráðlögðum dagskammti úr fæðunni einni saman. Vítamínið finnst í feitum fiski, náttúrulegri uppsprettu D vítamíns, sem einnig er ríkt af styrkjandi omega fitusýrum. Sama gildir um Lýsi. D-vítamíni er bætt í ýmsar fæðutegundir okkar t.d. fjörmjólk, stoðmjólk, D vítamín bætta léttmjólk, smjörlíki og einhverjar tegundir af jurtaolíum. Ráðlagt er að bæta því inn umfram fæðu, í formi fæðubótaefna, með D vítamínpillum eða með inntöku á Lýsi.
D-vítamín er fituleysanlegt vítamín og safnast því upp í líkamanum. �?ess vegna eru gefin út viðmið um efri mörk. Skammta umfram efri mörk ætti aðeins að taka í samráði við lækni. Foreldrum er sérstakleg bent á að gefa ekki ungbörnum lýsi og D-vítamíndropa samtímis vegna hættu á D-vítamín eitrun.
Ráðlagðir dagskammtar (RDS) af D �?? Vítamíni fyrir börn eldri en 10 ára og fullorðna er 15 μg en 20 μg fyrir eldra fólk frá 71 árs aldri. Efri mörk eru 100 μg.
Fyrir börn undir 10 ára er ráðlagður dagskammtur 10 μg. Efri mörk fyrir börn eru 50 μg en 25 μg fyrir börn yngri en eins árs. Frá 1�??2 vikna aldri er ráðlagt að gefa ungbörnum D-vítamíndropa (10 μg/dag).
Heimildir: landlaeknir.is, laeknabladid.is, heilsugaeslan.is, landspitali.is
f.h Heilbrigðisstofnunar Suðurlands
Sólrún Auðbertsdóttir
Hjúkrunarstjóri heilsugæslunnar í �?orlákshöfn

Nýjustu fréttir

Áhugavert
Mugison, saft í brúsa og pönsur á Skansinum
Áhugavert
Grjóthrun við Friðarhöfn
Bæjarmálin
Lægsta tilboð í svið á Vigtartorgi 10,6 milljónum yfir áætlun
Aðsend grein
Upplýsingaóreiða formanns utanríkismálanefndar
Áhugavert
Rauðáta gæti orðið ný atvinnugrein
Fréttir
Lögreglan minnir á mikilvægi umferðaröryggis á Orkumótinu
Fréttir
Fiskibátur vélarvana við Vestmannaeyjar
Íþróttir
Orkumótið hefst á morgun
Mest lesið

Góð ráð fyrir siglingu

Sjóveiki

Hvað er sjóveiki?

Sjóveiki er misræmi milli skynfæra líkamans sem senda boð til heilans um hreyfingu – kyrrstöðu.

Þegar einstaklingur er úti á sjó þá nema skynjarar í vökvafylltum gangi í innra eyra hreyfingu og senda boð til heilans að einstaklingur sé á hreyfingu. Augun senda hins vegar boð til heilans um að viðkomandi sé kyrr. Heilinn á erfitt með að vinna úr þessum misvísandi og ósamræmdu upplýsingum og sendir skilaboð til magans um að tæma sig – þ.e. veldur uppköstum.

Einkenni sjóveiki eru þreyta, ógleði, svimi, svitakóf og uppköst.

Góð ráð til að hindra sjóveiki:

  • Góð hvíld daginn fyrir brottför. Að fara seint að sofa og snemma um borð í bát fer ekki vel saman ef fólk er hætt við sjóveiki.
  • Forðist áfenga drykki daginn fyrir brottför
  • Forðist djúpsteiktan, brasaðan eða saltan mat daginn fyrir siglingu.
  • Borðið góðan morgunverð. Borðið gjarnan hvítt brauð, hafragraut og ávexti þó ekki sítrus ávexti.
  • Forðist mikið koffein. Mikið kaffi er ekki það sem maganum líkar fyrir sjóferð.
  • Hafðu mat með þér á sjó. Gott er að hafa samlokur með kjúklingi eða kalkún. Kjötið er fitusnautt og brauðið er róandi í maga. Hafðu endilega eitthvað til að grípa í sem er létt í maga. Bananar eru mjög góðir til að narta í ef þú finnur fyrir ógleði en einnig er gott að hafa létt kex eða annað sem er ekki salt eða fitumikið.
  • Drekkið vel af vatni en einnig er gott er að drekka kóla drykki eða engiferöl í sjóferðinni

Lyf við sjóveiki þ.e. lyf sem slá á einkennin og fást án lyfseðils í apóteki.

  • Koffínátín – fæst án lyfseðils
  • Postafen – fæst án lyfseðils
  • Scopolamin plástur – lyfseðilsskyltEinnig má fá armbönd gegn ferðaveiki sem sumir telja að hjálpi.

Önnur ráð:

  • Engifer er jurt sem nýlega hefur fengið aukna athygli vegna þess að því er haldið fram að hún geti slegið á ógleði sem fylgir sjóveiki. Til forna tuggðu kínverskir sjómenn engiferrót til að draga úr sjóveiki. Flest lyf sem virka á ógleði verka á heilann en engifer virkar aðeins á magann. Ráðlagt er að taka 1000 mg. hylki hálftíma fyrir brottför. Einnig má taka eitt eða tvö 500 mg. hylki sem eru til viðbótar á ferðalaginu. Ekki er ráðlagt að drekka coke með engifertöflum.
  • Piparminta og te eru einnig gömul húsráð við ferðaveiki.
  • Sumum finnst betra að taka sýrujafnandi töflur, Alminox eða slíkt áður en þú heldur á sjó og þá er gott að hafa box með út á sjó.

Hvar í skipinu er best að vera o.fl.

  • Minna finnst fyrir hreyfingu og veltingi ef maður er staddur næst miðju bátsins.
  • Mörgum finnst gott að vera í kulda, t.d.að vera úti á dekki og láta vindinn leika um sig.
  • Matarlykt fer illa í þá sem hætt er við sjóveiki og einnig pústið frá bátnum.

Þungun:

Þungaðar konur sem þjást af sjóveiki mega nota koffinátín í litlum skömmtum en best er að ráðfæra sig við lækni eða lyfjafræðing.
Þunguðum konum er ekki ráðlagt að nota engifer þar sem það er ekki staðfest hvort það geti haft skaðleg áhrif á fóstur.

Eyjafréttir
Keyrt af  GDPR Cookie Compliance
Friðhelgisyfirlýsing

Þessi vefsíða notar fótspor til að við getum veitt þér bestu notendaupplifun. Upplýsingar um fótspor eru geymdar í vafranum þínum og framkvæma aðgerðir eins og að þekkja þig þegar þú kemur aftur á vefsíðu okkar og hjálpa teymi okkar að skilja hvaða hluta vefsíðunnar þér finnst áhugaverðast og gagnlegast.