- Eyjafréttir
- ·
- Fréttir
- ·
Hildur Sólveig: Af hverju er bæjarstjórn að skoða yfirtöku á rekstri Herjólfs?
Umræðan sjálf hefur lengi verið almenn í langan tíma í sveitarfélaginu að heimamenn ættu að taka málin í sínar hendur til að komast nær ákvörðunartöku um samgöngumálin sem eru okkar stærsta hagsmunamál. Sveitarfélagið hefur áður reynt að bjóða í rekstur ferjunnar en ekki fengið erindi sem erfiði. �?að var svo þann 29. september 2016 að bæjarstjórn Vestmannaeyja bókaði eftirfarandi á 1515. fundi sínum:
,, Bæjarstjórn Vestmannaeyja fjallaði um niðurstöður útboðs á nýrri Vestmannaeyjaferju. Fyrir liggur að rétt eins og bæjarstjórn Vestmannaeyja benti á er hagkvæmast fyrir ríkið að láta smíða ferju og semja svo sérstaklega um rekstur hennar. Vestmannaeyjabær lítur á rekstur Herjólfs sem hornstein að innri gerð samfélagsins í Vestmannaeyjum. Í raun og veru er ekki nokkur munur á rekstri Herjólfs og rekstri annarra kafla vegakerfis Íslendinga. Bæjarstjórn telur því brýnt að rekstur Herjólfs verði ætíð séður sem hluti af þjóðvegakerfi Íslendinga og gjaldtöku og þjónustu verði hagað í samræmi við þá skilgreiningu. �?á bendir bæjarstjórn á að í fjölmörgum tilvikum hefur rekstur fjölbreyttra málaflokka í nærþjónustu svo sem málefni fatlaðra, rekstur grunnskóla og rekstur heilsugæslu verið fluttur frá ríki til sveitarfélags ýmist með almennum hætti eða sértækum samningum. Slíkt er gert til að tryggja hagsmuni nærsamfélagsins, bæta þjónustu og auka hagkvæmni. Með þetta í huga samþykkir bæjarstjórn Vestmannaeyja að fela bæjarstjóra að rita innanríkisráðherra bréf og óska þar eftir því að samið verði beint um rekstur ferjunnar við Vestmannaeyjabæ.�?�
Bæjarstjórn ítrekað krafist úrbóta í samgöngumálum Vestmannaeyja
Forsagan að ofangreindri ályktun var fyrst og fremst sú að ítrekað á undanförnum árum hefur bæjarstjórn ályktað, krafist og lagt mikinn þrýsting á ýmsar úrbætur í samgöngumálum á borð við:
nauðsyn frekari rannsókna og framkvæmda á Landeyjahöfn
bættum aðferðum við sanddælingu og þjónustu sanddæluskipa
kröfur um fjölgun ferða Herjólfs, aukins sveigjanleika í siglingaáætlun og að ekki sé dregið úr þjónustu skipsins á hátíðisdögum
úrbætur á bókunarkerfi
Herjólfur verði tiltækur amk. fyrst um sinn eftir að ný ferja hefur siglingar
kröfur um hófstillingu fargjalda og samræmis sé gætt í gjaldtöku en ekki sé tekið margfalt gjald fyrir að fara til �?orlákshafnar
og svo mætti mjög lengi áfram telja
Skilningsleysi samgönguyfirvalda á samgönguþörf samfélagsins
�?rátt fyrir þrýsting bæjaryfirvalda virðist skilningur á samgönguþörf Vestmannaeyja ekki vera fyrir að fara hjá samgönguyfirvöldum og tilmæli bæjarstjórnar gjarnan virt að vettugi og kemur upp í hugann lýsing Bjarna Sæmundssonar af ferð sinni með strandskipinu Sterling austur á firði árið 1920 sem kemur fram í bók Haraldar Guðnasonar við �?gisdyr:
,,�?að var heldur en ekki krökkt af farþegum, öll rúm full, reykingasalurinn og borðsalurinn sömuleiðis; hvar sem litið var og eitthvað var til að liggja á, var maður. �?ar við bættust margir Vestmannaeyingar; þeir voru alls staðar, þar sem ekkert var til að liggja á nema gólfið. �?g man það, að ég var nærri dottin um eitthvað í göngunum fyrir utan klefadyrnar mínar um nóttina�?� Hélt ég, að það væri stór hundur, sem hefði hringað sig þarna saman, en við nánari aðgæslu sá ég, að þetta var sofandi maður. Vestmannaeyingar teljast annars ekki til farþega, og eru heldur ekki skoðaðir sem flutningur eða vörur, því að þeim er ekkert pláss ætlað; þeim er stungið hingað og þangað, þar sem þeir eru ekki fyrir neinum, bak við stiga, undir bekki og víðar, en í einu tilliti er þeim gert jafnt undir höfði og öðrum mönnum, og það af skárra taginu; þeir fá að borga fargjald eins og farþegar á fyrsta plássi. Svona er það á öllum stærri farþegaskipum, sem annars hafa getað fengið það af sér að koma við í Eyjum. En það hefur nú viljað bresta á það síðari árin.”
Samgönguþörf samfélagsins mætir enn þann daginn í dag, hátt í 100 árum síðar, fullkomnu skilningsleysi samgönguyfirvalda, þrátt fyrir að Vestmannaeyingar greiði án ef hæstu vegtolla landsins fyrir samgönguleið sem enn er illu heilli ekki skilgreind sem þjóðvegur, á sama tíma og mjög rausnarleg framlög renna héðan beint inn í ríkissjóð.
Upplýsingagjöf mjög takmörkuð
�?eir atburðir sem áttu sér svo stað í vor þegar Baldur var fengin til afleysinga fyrir Herjólf sem hafði svo ekki haffærni til �?orlákshafnar voru gjörsamlega óskiljanlegir. Eitthvað sem bæjarfulltrúar heyrðu af sem orðrómi af götunni og trúðu til að byrja með ekki enda tilhugsunin fráleit en kom svo á daginn að var ekki orðrómur heldur raunveruleiki. �?arna kristallaðist sá upplýsingaskortur sem bæjarfulltrúar búa við. �?að sama var svo uppi á teningnum við seinni slipptökuna þegar Röstin átti að leysa Herjólf af þrátt fyrir að bæjarstjórn hefði ályktað að á engum tímapunkti kæmi til greina að ferja sem hefði ekki haffærni til beggja hafna myndi leysa af við seinni slipptöku Herjólfs og ef ekki fyndist skip með haffærni í báðar hafnir yrði slipptöku seinkað vel á veturinn til að stór og öflug ferja sem réði vel við �?orlákshöfn gæti þá þjónustað til að samgöngur yrðu í það minnsta öruggar þangað. Bæjarfulltrúar fordæmdu opinberlega og í fjölmiðlum þær ráðstafanir sem gerðar voru vegna afleysingaferja Herjólfs og reyndust samfélaginu dýrkeyptar og enn og aftur voru kröfur bæjarstjórnar virtar að vettugi.
Fordæmin eru til í sögulegu samhengi
Sagan segir okkur að nokkrar af stærstu framförum í samgöngumálum Eyjamanna hafa orðið þegar Eyjamenn sjálfir eru komnir með upp í kok af afskiptaleysi ríkisins og taka málin í sínar eigin hendur, sbr. Herjólfur I, 1959 og stofnun félags um ferjurekstur Herjólfs II 1974
Ályktun fjölmennasta borgarafundar seinni ára um samgöngumál krafðist þess
�?að var svo á stórgóðum og gríðarlega fjölmennum borgarafundi um samgöngumál í Vestmannaeyjum sem haldinn var í Höllinni þann 10 . maí þessa árs að frumkvæði Ásmundar Friðrikssonar þingmanns og héraðsfréttamiðlanna Eyjafrétta og Eyjar.net að samþykkt var samhljóða 6 liða ályktun sem bæjarstjórn Vestmannaeyja staðfesti og tók undir á fundi sínum næsta dag en sjötti og síðasti liður þeirrar ályktunar hljóðaði svo:
,,Að rekstur ferjunnar verði í höndum heimamanna og hagnaður af rekstrinum verði nýttur til að lækka fargjöld, auka þjónustu og skili sér þannig beint til heimamanna.�?�
�?annig er allur vafi tekinn af því hver vilji bæjarbúa í þessum efnum er.
Vilji samgönguráðherra einlægur að koma Vestmannaeyjabæ nær rekstri Herjólfs
Bæjarstjórn átti svo óformlegan fund með Jóni Gunnarssyni iðnaðarráðherra í kjölfar fyrri borgarafundar þar sem farið var yfir áhyggjur og óánægju bæjarfulltrúa með samgöngumál og reifaðir möguleikar og rædd framtíðarsýn samfélagsins og virtist vilji innanríkisráðherra einlægur í því að Vestmannaeyjabær kæmi mun nær þessum rekstri en gengur og gerist í dag og ítrekaði ráðherra svo þessa afstöðu sína á seinni opna borgarafundinum um samgöngur í Höllinni. Mikil vinna hefur svo legið að baki alla daga síðan við að útbúa viljayfirlýsingu og vinna að mögulegum samningsdrögum en enn er ekkert fast í hendi hvað þetta varðar og engin ákvörðun um yfirtöku sveitarfélagsins á rekstri ferjunnar verið tekin af hálfu samgönguyfirvalda né Vestmannaeyjabæjar enn sem komið er.
Helstu ástæður fyrir áhuga sveitarfélagsins á yfirtöku rekstursins eru því eftirfarandi
Skilningur samgönguyfirvalda og rekstraraðila á þörfum samfélagsins er ekki sá sami og bæjaryfirvalda
Tilmæli og óskir bæjaryfirvalda hvað þjónustu ferjunnar varðar hafa verið virtar ítrekað að vettugi
Bæjarstjórn hefur gjarnan legið undir harðri gagnrýni hvað samgöngumál varðar þrátt fyrir að bera enga ábyrgð á málaflokknum og hafa því ver og miður ekki nokkurt einasta valdsvið yfir honum
Mikill skortur á upplýsingagjöf af hálfu samgönguyfirvalda
En fyrst og síðast, krafa bæjarbúa um aðgerðir þar að lútandi
Bæjarstjórn reynir allt hvað hún getur til að hafa áhrif á þetta langstærsta hagsmunamál okkar Eyjamanna og geta bæjarfulltrúar ekki látið sitt eftir liggja í þeim efnum. Bæjarfulltrúum er gjarnan gefið að sök að standa sig illa hvað samgöngumál varðar, en sá málaflokkur er því ver og miður einfaldlega ekki á okkar forræði. Með þessari viðleitni bæjarstjórnar er seilst langt umfram skyldur sveitarfélagsins til að tryggja með öllum mögulegum leiðum hagsmuni bæjarbúa og atvinnulífs í samfélaginu.
Hildur Sólveig Sigurðardóttir
Forseti bæjarstjórnar Vestmannaeyja
