Náin framtíð í jarðfræði – Enginn toppar Kristínu

Þó nokkr­ar lík­ur eru á því að það gjósi aft­ur í Heima­ey í ná­inni framtíð. Gos gæti þess vegna komið upp í miðju hafn­ar­mynn­inu svo mik­il­vægt er að fleiri en ein viðbragðsáætl­un sé fyr­ir hendi, að sögn Þor­valds Þórðar­son­ar, pró­fess­ors í eld­fjalla­fræði við Há­skóla Íslands í Dagmálum Morgunblaðsins.

Athyglisvert viðtal en í þeim anda sem einkennt hefur umræðuna um náttúruvá á Íslandi síðustu vikur og misseri. Þar sem jarð- og eldfjallafræðingar skafa ekki af hlutunum þegar kemur að því að lýsa því sem getur gerst.

„Ef það verður annað gos á Heima­ey þá er það at­b­urður sem að vert er að hafa mikl­ar áhyggj­ur af. Við þurf­um að vera til­bú­in með viðbragð þannig að við get­um komið fólki frá staðnum eins fljótt og auðið er, seg­ir Þor­vald­ur og telur lík­urn­ar á eld­gosi þó nokkr­ar, og bend­ir á að gosið hafi í Vest­manna­eyj­um árin 1963 og 1973, ann­ars vegar þegar Surts­ey varð til og hins veg­ar þegar gaus í Heima­ey.

Virðing mín fyrir vísindafólki okkar er mikil og nú segja þau Kötlu og Heklu komnar á tíma og að Bárðarbunga og Askja minni á sig. Nú er Reykjanesið vaknað eftir árhundraða svefn en hefur sem betur fer sýnt á sér mýkri hliðina í þeim tveimur gosum sem hafa komið upp. Ekki þarf að tíunda fyrir Íslendingum hvað getur gerst fari allt á versta veg og þá geta hverfi í Reykjavík og Hafnarfirði verið í hættu.

Með fullri virðingu fyrir því sem Þorvaldur segir þá er til viðbragðsáætlun verði eldgos á Heimaey auk þess sem vöktun með jarðskjálftamælum hefur verið bætt. En spurningin er hvað er náin framtíð í jarðfræði? Surtseyjargosið 1963 stóð í fjögur ár og nú segja vísindin að Heimaeyjargosið 1973 hafi verið einn angi þess. Þá voru 5000 ár frá því Helgafell gaus og norðurklettarnir, Heimaklettur, Miðklettur og Ystiklettur eru í dag taldir 40.000 ára gamlir.

Já, vísindakarlarnir okkar hafa hellt yfir okkur allskonar spám sem örugglega eiga eftir að rætast en nú færist ró yfir sviðið. Kristín Jónsdóttir, jarðskjáltafræðingur og hópstjóri Náttúruvárvöktunar Veðurstofunnar er mætt. Á skíran og einfaldan hátt lýsir hún því sem er að gerast. Hress í framkomu og af henni geislar áhugi og ástríða þegar móðir náttúra fer af stað. Þakkarvert.

Ómar Garðarsson.

omar@eyjafrettiris.kinsta.cloud

Nýjustu fréttir

Herjólfur
Herjólfur í Þorlákshöfn í dag og á morgun
Fréttir
Orkumálin til skoðunar hjá ráðherra
Skólamál
Dagvistunarmál til umræðu á fundi fræðsluráðs
Aðsend grein
Veit Inga hvað hún syngur?
Aðsent
Norðurinngangur við sjúkrahúsið opinn á ný
Hvíslið
Viðhorf til bæjarstjóra í brennidepli í nýrri könnun
Fréttir
Vinnustofur í stað líkamsræktar?
Myndband
Glacier Guys með nýtt föstudagslag
Mest lesið

Góð ráð fyrir siglingu

Sjóveiki

Hvað er sjóveiki?

Sjóveiki er misræmi milli skynfæra líkamans sem senda boð til heilans um hreyfingu – kyrrstöðu.

Þegar einstaklingur er úti á sjó þá nema skynjarar í vökvafylltum gangi í innra eyra hreyfingu og senda boð til heilans að einstaklingur sé á hreyfingu. Augun senda hins vegar boð til heilans um að viðkomandi sé kyrr. Heilinn á erfitt með að vinna úr þessum misvísandi og ósamræmdu upplýsingum og sendir skilaboð til magans um að tæma sig – þ.e. veldur uppköstum.

Einkenni sjóveiki eru þreyta, ógleði, svimi, svitakóf og uppköst.

Góð ráð til að hindra sjóveiki:

  • Góð hvíld daginn fyrir brottför. Að fara seint að sofa og snemma um borð í bát fer ekki vel saman ef fólk er hætt við sjóveiki.
  • Forðist áfenga drykki daginn fyrir brottför
  • Forðist djúpsteiktan, brasaðan eða saltan mat daginn fyrir siglingu.
  • Borðið góðan morgunverð. Borðið gjarnan hvítt brauð, hafragraut og ávexti þó ekki sítrus ávexti.
  • Forðist mikið koffein. Mikið kaffi er ekki það sem maganum líkar fyrir sjóferð.
  • Hafðu mat með þér á sjó. Gott er að hafa samlokur með kjúklingi eða kalkún. Kjötið er fitusnautt og brauðið er róandi í maga. Hafðu endilega eitthvað til að grípa í sem er létt í maga. Bananar eru mjög góðir til að narta í ef þú finnur fyrir ógleði en einnig er gott að hafa létt kex eða annað sem er ekki salt eða fitumikið.
  • Drekkið vel af vatni en einnig er gott er að drekka kóla drykki eða engiferöl í sjóferðinni

Lyf við sjóveiki þ.e. lyf sem slá á einkennin og fást án lyfseðils í apóteki.

  • Koffínátín – fæst án lyfseðils
  • Postafen – fæst án lyfseðils
  • Scopolamin plástur – lyfseðilsskyltEinnig má fá armbönd gegn ferðaveiki sem sumir telja að hjálpi.

Önnur ráð:

  • Engifer er jurt sem nýlega hefur fengið aukna athygli vegna þess að því er haldið fram að hún geti slegið á ógleði sem fylgir sjóveiki. Til forna tuggðu kínverskir sjómenn engiferrót til að draga úr sjóveiki. Flest lyf sem virka á ógleði verka á heilann en engifer virkar aðeins á magann. Ráðlagt er að taka 1000 mg. hylki hálftíma fyrir brottför. Einnig má taka eitt eða tvö 500 mg. hylki sem eru til viðbótar á ferðalaginu. Ekki er ráðlagt að drekka coke með engifertöflum.
  • Piparminta og te eru einnig gömul húsráð við ferðaveiki.
  • Sumum finnst betra að taka sýrujafnandi töflur, Alminox eða slíkt áður en þú heldur á sjó og þá er gott að hafa box með út á sjó.

Hvar í skipinu er best að vera o.fl.

  • Minna finnst fyrir hreyfingu og veltingi ef maður er staddur næst miðju bátsins.
  • Mörgum finnst gott að vera í kulda, t.d.að vera úti á dekki og láta vindinn leika um sig.
  • Matarlykt fer illa í þá sem hætt er við sjóveiki og einnig pústið frá bátnum.

Þungun:

Þungaðar konur sem þjást af sjóveiki mega nota koffinátín í litlum skömmtum en best er að ráðfæra sig við lækni eða lyfjafræðing.
Þunguðum konum er ekki ráðlagt að nota engifer þar sem það er ekki staðfest hvort það geti haft skaðleg áhrif á fóstur.

Eyjafréttir
Keyrt af  GDPR Cookie Compliance
Friðhelgisyfirlýsing

Þessi vefsíða notar fótspor til að við getum veitt þér bestu notendaupplifun. Upplýsingar um fótspor eru geymdar í vafranum þínum og framkvæma aðgerðir eins og að þekkja þig þegar þú kemur aftur á vefsíðu okkar og hjálpa teymi okkar að skilja hvaða hluta vefsíðunnar þér finnst áhugaverðast og gagnlegast.