Frelsi allra að velja, barna líka
Gísli Stefánsson

Valfrelsi barna er sífellt ógnað með skringilegum reglur, reglugerðum og lögum fullorðina. Athugið að hér er ekki verið að tala um hefðbundið uppeldi þar sem foreldrar og aðrir forráðamenn stilla börn sín inn á hefðir, venjur og gildi samfélagana sem þau búa í heldur það þegar fullorðið fólk ákveður að ein tiltekin leið í lífinu sé betri fyrir þau en önnur.

Kolefnisspor og kjöt
Nú þegar margir keppast við, blessunarlega, að menga minna, sóða minna út og minnka kolefnissporið sitt telja sumir að neysla dýraafurða sé af hinu slæma fyrir jörðina og mannkynið allt. Því sé best að taka fyrir neyslu kjöts á skólatíma barna með því að hætta að bjóða upp á það í mötuneytum. Þessi aðferð er röng að mínu mati því hún á rætur sínar í gamaldags forræðishyggju og hugmyndum sem því miður standa aðeins með einni hlið málsins. Það eru jú tvær ef ekki fleiri hliðar á öllum málum.

Fordómar
Aðferðin gefur líka færi á umræðu um hvort kjötneysla sé eitthvað sem er annað hvort rétt eða rangt, þegar útfrá næringarsjónarmiðum sé hún holl í hóflegu magni en hugsanlega ósiðferðisleg þegar kemur að dýrverndurnarsjónarmiðum. Þetta elur á fordómum neytenda dýraafurða gagnvart kjötneytendum og öfugt, því rétta svarið ekki til.

Hinn gullni meðalvegur
Hlutverk yfirvalda og menntastofnana á ekki að mínu mati að vera að setja reglur á þennan máta heldur að fræða fólk um áhrif og afleiðingar vals síns og gjörða sinna. Allir þeir sem eiga börn og eiga í reglulegum samskiptum við börn vita að í flestum tilfellum er nokkuð auðvelt að leggja spilin á borðið fyrir barnið, leyfa því að heyra hvað er í boði, hverjir kostirnir eru og gallarnir og leyfa því svo að velja.

Val vex ekki börnum meira í augum en fullorðnum
Besta dæmið sem ég hef um þetta er barna- og æskulýðsstarfið sem ég er með í Landakirkju. Ég býð þar krökkum á aldrinum 6-16 ára í Landakirkju einu sinni í viku þar sem ég fræði þá um fagnaðarerindið, syng með þeim og við förum í leiki á eftir. Flestir þeirra prófa einu sinni og stór hópur situr eftir og tekur þátt vikulega. Eitt hefur mér verið ljóst frá fyrstu stundu sem æskulýðsfulltrúi og það er það að krakkar eru snöggir að taka inn það sem er í gangi, velta því fyrir sér, mynda sér skoðun og ákveða hvort þeir haldi áfram að koma í æskulýðsstarfið. Það þarf ekki nema 1 til 2 fundi til þess. Það nefnilega vex þeim ekki í augum að velja eins og sumir kunna að halda.

Hættum að vera löt við að spyrja börnin hvað þau vilja, fræðum þau um allar hliðar málsins og leyfum þeim svo að velja. Kjöt eða ekki kjöt, eða kannski bara minna kjöt á að vera þeirra val hvað sem öðrum finnst.

Höfundur er æskulýðsfulltrúi

Nýjustu fréttir

Rafmagnslaust: Stór truflun í kerfinu – uppfært
Annríki hjá Björgunarfélagi Vestmannaeyja í fárviðri
Hjalti læknir og Vera Björk Eyjafólk ársins 2025
Stormur á Stórhöfða
Sterkt samfélag byggir á trausti og samvinnu
Mikilvægasta skipið
Tilnefnt í faghóp vegna nýs leikskóla í Löngulág
Ábending frá Herjólfi

Góð ráð fyrir siglingu

Sjóveiki

Hvað er sjóveiki?

Sjóveiki er misræmi milli skynfæra líkamans sem senda boð til heilans um hreyfingu – kyrrstöðu.

Þegar einstaklingur er úti á sjó þá nema skynjarar í vökvafylltum gangi í innra eyra hreyfingu og senda boð til heilans að einstaklingur sé á hreyfingu. Augun senda hins vegar boð til heilans um að viðkomandi sé kyrr. Heilinn á erfitt með að vinna úr þessum misvísandi og ósamræmdu upplýsingum og sendir skilaboð til magans um að tæma sig – þ.e. veldur uppköstum.

Einkenni sjóveiki eru þreyta, ógleði, svimi, svitakóf og uppköst.

Góð ráð til að hindra sjóveiki:

  • Góð hvíld daginn fyrir brottför. Að fara seint að sofa og snemma um borð í bát fer ekki vel saman ef fólk er hætt við sjóveiki.
  • Forðist áfenga drykki daginn fyrir brottför
  • Forðist djúpsteiktan, brasaðan eða saltan mat daginn fyrir siglingu.
  • Borðið góðan morgunverð. Borðið gjarnan hvítt brauð, hafragraut og ávexti þó ekki sítrus ávexti.
  • Forðist mikið koffein. Mikið kaffi er ekki það sem maganum líkar fyrir sjóferð.
  • Hafðu mat með þér á sjó. Gott er að hafa samlokur með kjúklingi eða kalkún. Kjötið er fitusnautt og brauðið er róandi í maga. Hafðu endilega eitthvað til að grípa í sem er létt í maga. Bananar eru mjög góðir til að narta í ef þú finnur fyrir ógleði en einnig er gott að hafa létt kex eða annað sem er ekki salt eða fitumikið.
  • Drekkið vel af vatni en einnig er gott er að drekka kóla drykki eða engiferöl í sjóferðinni

Lyf við sjóveiki þ.e. lyf sem slá á einkennin og fást án lyfseðils í apóteki.

  • Koffínátín – fæst án lyfseðils
  • Postafen – fæst án lyfseðils
  • Scopolamin plástur – lyfseðilsskyltEinnig má fá armbönd gegn ferðaveiki sem sumir telja að hjálpi.

Önnur ráð:

  • Engifer er jurt sem nýlega hefur fengið aukna athygli vegna þess að því er haldið fram að hún geti slegið á ógleði sem fylgir sjóveiki. Til forna tuggðu kínverskir sjómenn engiferrót til að draga úr sjóveiki. Flest lyf sem virka á ógleði verka á heilann en engifer virkar aðeins á magann. Ráðlagt er að taka 1000 mg. hylki hálftíma fyrir brottför. Einnig má taka eitt eða tvö 500 mg. hylki sem eru til viðbótar á ferðalaginu. Ekki er ráðlagt að drekka coke með engifertöflum.
  • Piparminta og te eru einnig gömul húsráð við ferðaveiki.
  • Sumum finnst betra að taka sýrujafnandi töflur, Alminox eða slíkt áður en þú heldur á sjó og þá er gott að hafa box með út á sjó.

Hvar í skipinu er best að vera o.fl.

  • Minna finnst fyrir hreyfingu og veltingi ef maður er staddur næst miðju bátsins.
  • Mörgum finnst gott að vera í kulda, t.d.að vera úti á dekki og láta vindinn leika um sig.
  • Matarlykt fer illa í þá sem hætt er við sjóveiki og einnig pústið frá bátnum.

Þungun:

Þungaðar konur sem þjást af sjóveiki mega nota koffinátín í litlum skömmtum en best er að ráðfæra sig við lækni eða lyfjafræðing.
Þunguðum konum er ekki ráðlagt að nota engifer þar sem það er ekki staðfest hvort það geti haft skaðleg áhrif á fóstur.

Eyjafréttir
Friðhelgisyfirlýsing

Þessi vefsíða notar fótspor til að við getum veitt þér bestu notendaupplifun. Upplýsingar um fótspor eru geymdar í vafranum þínum og framkvæma aðgerðir eins og að þekkja þig þegar þú kemur aftur á vefsíðu okkar og hjálpa teymi okkar að skilja hvaða hluta vefsíðunnar þér finnst áhugaverðast og gagnlegast.