Hægir á matvöruhækkunum í júní
Innkaup Kerra

Verðlag á dagvöru hækkaði 0,58% í maí samkvæmt dagvöruvísitölu ASÍ og nemur árshækkun um 4,5%. Er þetta fjórða mánuðinn í röð sem vísitalan hækkar um meira en hálft prósent milli mánaða en sá hækkunartaktur jafngildir um 6% árshækkun á matvörum. Þetta kemur fram í tilkynningu frá ASÍ.

Þar segir jafnframt að megindrifkraftar verðhækkana í maí hafi verið hækkanir á mjólkurvörum í öllum verslunum og almennar hækkanir í verslunum Samkaupa. Líkt og nefnt var í síðustu greiningu verðlagseftirlitsins hefur verðlag í verslunum Samkaupa, þ.e. Kjörbúðarinnar og Nettó farið hækkandi að undanförnu og verðlækkanir sem hófust síðsumars í fyrra því gengið til baka.

Dagvöruvísitalan hefur hækkað um 0,29% miðað við nýjustu tölur júnímánaðar, en þar af hefur verðlag í Bónus hækkað um 0,36%, í Krónunni um 0,21% og í Nettó um 0,15%.

Hlutfall vara sem hækkuðu í verði í Bónus og Krónunni fór lækkandi í apríl, en hækkaði svo aftur í maí þegar mánuðurinn var allur. Miðað við fyrstu tölur júnímánaðar er ekki að sjá að umfang hækkana dragist saman þó verðhækkanir séu minni. Fyrstu mælingar mánaðaris sýna að um 17% vara í Bónus hafi hækkað milli mánaða og 12% vara í Krónunni.

Verð á súkkulaði hækkar enn

Súkkulaðiverð hefur hækkað jafnt og þétt á Íslandi undanfarin ár. Verðhækkanir hafa komið fram í vörum frá flestum framleiðendum en frá janúar 2024 hefur verð á vörum frá Nóa Síríus hækkað um 37%, frá Freyju um 30% og frá Góu um 14% miðað við verð í Bónus og Krónunni. Þrátt fyrir að heimsmarkaðsverð á kakói hafi lítið breyst síðasta hálfa árið mælast enn hækkanir á súkkulaðiverði hér á landi.

Hækkanirnar vekja athygli fyrir þær sakir að þær haldast í hendur við betri afkomu sælgætisframleiðenda, en sem dæmi jókst rekstrarhagnaður Nóa Síríus um helming í fyrra og hagnaður fyrirtækisins meira en þrefaldast.

Það er ekki aðeins súkkulaði frá sælgætisframleiðendunum sem hefur hækkað mikið. Nóa Trítlar hafa til dæmis hækkað um 26% í Krónunni og 28% í Bónus frá janúar í fyrra og Góu snuð í Bónus hafa hækkað um 23%.

Vörur

Verslun

Hækkun frá janúar í fyrra

Nóa Trítlar, ýmsar sortir

Bónus

28%

Nóa Trítlar, mix

Krónan

26%

Grænt ópal, sykurlaust 

Bónus

26%

Góu snuð

Bónus

23%

Rautt risa ópal, sykurlaust 

Krónan & Bónus

19%

Góu bangsahlaup

Krónan

19%

Trölla Tópas

Bónus

19%

Ópal, tvískiptur

Krónan

18%

Kaffi hefur einnig hækkað í verði síðustu misseri samhliða hækkunum á heimsmarkaðsverði. Í maí höfðu kaffibaunir hækkað í Bónus og Krónunni hækkað um 17% að meðaltali milli ára. Frá maí hefur verðið aftur tekið stökk og malað kaffi og baunir nú hækkað um 10-11% til viðbótar.

Eftir því sem kaffivaran er meira unnin hefur hún hækkað minna, enda hefur hrávörukostnaðurinn hækkað mest undanfarið ár.

Prís áfram ódýrasta verslunin

Prís er áfram ódýrasta verslunin í reglulegu eftirliti verðlagseftirlitsins, en eins og sést á grafinu hér að neðan hefur verð í Prís verið um 4% undir verði Bónus að meðaltali frá opnun, og er enn. Verðþróun í verslunum Samkaupa undanfarna mánuði kemur fram í breytingum á verðlagi milli verslana. Verðlag í Nettó lækkaði nokkuð eftir að Prís kom inn á markaðinn síðasta haust en þá fór verðlag í Nettó úr því að vera um 11-14% hærra en í Bónus í það að vera um 4-5% hærra. Síðustu mánuði hefur munurinn aukist og er verðlag í maí um 8,7% hærra að jafnaði en í Bónus. Til samanburðar er verðlag í Krónunni að jafnaði

0,6-1,1% hærra en í Bónus á þeim vörum sem fást í báðum verslunum en í Prís er verðlagið að jafnaði 3,5-4% ódýrara en í Bónus.

Nýjustu fréttir

Samfélag í sókn þarf samgöngur sem duga
Ábyrgð í verki: Vestmannaeyjabær styður við verðbólgumarkmiðið
Bæjarstjórn fundar í dag – samgöngur, lögreglumál og vinnuskólinn á dagskrá
Framtak Björgunarfélags Vestmannaeyja lagði grunn að Landhelgisgæslu Íslands
Ísfélagið kemur að nýrri lausn til að verjast laxalúsinni
Goslok: dagskrá fimmtudags
Skráning í Söngvakeppni barna hefst á morgun
Ottó N. Þorláksson dreginn til hafnar eftir vélarbilun

Góð ráð fyrir siglingu

Sjóveiki

Hvað er sjóveiki?

Sjóveiki er misræmi milli skynfæra líkamans sem senda boð til heilans um hreyfingu – kyrrstöðu.

Þegar einstaklingur er úti á sjó þá nema skynjarar í vökvafylltum gangi í innra eyra hreyfingu og senda boð til heilans að einstaklingur sé á hreyfingu. Augun senda hins vegar boð til heilans um að viðkomandi sé kyrr. Heilinn á erfitt með að vinna úr þessum misvísandi og ósamræmdu upplýsingum og sendir skilaboð til magans um að tæma sig – þ.e. veldur uppköstum.

Einkenni sjóveiki eru þreyta, ógleði, svimi, svitakóf og uppköst.

Góð ráð til að hindra sjóveiki:

  • Góð hvíld daginn fyrir brottför. Að fara seint að sofa og snemma um borð í bát fer ekki vel saman ef fólk er hætt við sjóveiki.
  • Forðist áfenga drykki daginn fyrir brottför
  • Forðist djúpsteiktan, brasaðan eða saltan mat daginn fyrir siglingu.
  • Borðið góðan morgunverð. Borðið gjarnan hvítt brauð, hafragraut og ávexti þó ekki sítrus ávexti.
  • Forðist mikið koffein. Mikið kaffi er ekki það sem maganum líkar fyrir sjóferð.
  • Hafðu mat með þér á sjó. Gott er að hafa samlokur með kjúklingi eða kalkún. Kjötið er fitusnautt og brauðið er róandi í maga. Hafðu endilega eitthvað til að grípa í sem er létt í maga. Bananar eru mjög góðir til að narta í ef þú finnur fyrir ógleði en einnig er gott að hafa létt kex eða annað sem er ekki salt eða fitumikið.
  • Drekkið vel af vatni en einnig er gott er að drekka kóla drykki eða engiferöl í sjóferðinni

Lyf við sjóveiki þ.e. lyf sem slá á einkennin og fást án lyfseðils í apóteki.

  • Koffínátín – fæst án lyfseðils
  • Postafen – fæst án lyfseðils
  • Scopolamin plástur – lyfseðilsskyltEinnig má fá armbönd gegn ferðaveiki sem sumir telja að hjálpi.

Önnur ráð:

  • Engifer er jurt sem nýlega hefur fengið aukna athygli vegna þess að því er haldið fram að hún geti slegið á ógleði sem fylgir sjóveiki. Til forna tuggðu kínverskir sjómenn engiferrót til að draga úr sjóveiki. Flest lyf sem virka á ógleði verka á heilann en engifer virkar aðeins á magann. Ráðlagt er að taka 1000 mg. hylki hálftíma fyrir brottför. Einnig má taka eitt eða tvö 500 mg. hylki sem eru til viðbótar á ferðalaginu. Ekki er ráðlagt að drekka coke með engifertöflum.
  • Piparminta og te eru einnig gömul húsráð við ferðaveiki.
  • Sumum finnst betra að taka sýrujafnandi töflur, Alminox eða slíkt áður en þú heldur á sjó og þá er gott að hafa box með út á sjó.

Hvar í skipinu er best að vera o.fl.

  • Minna finnst fyrir hreyfingu og veltingi ef maður er staddur næst miðju bátsins.
  • Mörgum finnst gott að vera í kulda, t.d.að vera úti á dekki og láta vindinn leika um sig.
  • Matarlykt fer illa í þá sem hætt er við sjóveiki og einnig pústið frá bátnum.

Þungun:

Þungaðar konur sem þjást af sjóveiki mega nota koffinátín í litlum skömmtum en best er að ráðfæra sig við lækni eða lyfjafræðing.
Þunguðum konum er ekki ráðlagt að nota engifer þar sem það er ekki staðfest hvort það geti haft skaðleg áhrif á fóstur.

Eyjafréttir
Friðhelgisyfirlýsing

Þessi vefsíða notar fótspor til að við getum veitt þér bestu notendaupplifun. Upplýsingar um fótspor eru geymdar í vafranum þínum og framkvæma aðgerðir eins og að þekkja þig þegar þú kemur aftur á vefsíðu okkar og hjálpa teymi okkar að skilja hvaða hluta vefsíðunnar þér finnst áhugaverðast og gagnlegast.