Könnunarveiðar á humri hafa farið afar vel af stað hjá Drangavík VE, skipi Vinnslustöðvarinnar, en aflinn síðustu daga hefur verið langt umfram væntingar, að því er segir í frétt á vef Vinnslustöðvarinnar. Verkefnið er unnið í samstarfi við Skinney – Þinganes og Hafrannsóknastofnun með það markmið að afla betri upplýsinga um stöðu humarstofnsins eftir erfið ár. Lesa má umfjöllunina hér að neðan.

Nú í byrjun maí hófst verkefni um könnunarveiðar á humri en það verkefni er framkvæmt af Vinnslustöðinni og Skinney – Þinganes í samstarfi við Hafrannsóknastofnun. Tvö skip stunda veiðarnar, Drangavík VE og Skinney SF. Verkefnið er í raun tvískipt, fyrst er farið í rannsóknarveiðar, þar sem humartroll eru dregin í ákveðinn tíma á fyrirfram ákveðnum stöðvum. Því næst eru könnunarveiðar, þar sem farin er yfirferð um ákveðin veiðisvæði með sama hætti og gert er á venjulegum humarveiðum.

Hrun humarstofnsins á síðasta áratug

Eins og kunnugt er varð hrun í humarstofninum á seinni hluta síðasta áratugar og veiðar voru alveg stöðvaðar árið 2022. Ástæðan er langvarandi skortur á nýliðun yfir langt tímabil. Í raun má segja að árgangana 2005 – 2018 hafi að mestu vantað.

Ástæður nýliðunarbrestsins eru ekki að fullu kunnar en helst er hægt að benda á að samhliða óvenju háu hitastigi sjávar við suðurströndina dróg mjög úr styrk næringarefna í sjónum og þörungablóma seinkaði. Leiða má líkur að því að við þessar aðstæður hafi humarlirfur klakist út áður en þórungablómin skapaði nauðsynlega næringu. Því hafi lirfunar ekki komist á legg.

Svipuð þróun átti sér stað hjá öðrum stofnum, s.s. skötusel, blálöngu, löngu, keilu, sandsíli o.fl. Þessir stofnar eru nú í vexti eftir erfið ár.

Veiðar hafa ekki valdið hruni stofnsins

Ljóst er að hrun humarstofnsins er ekki vegna ofveiði eða áhrifa veiðarfæra á búsvæði humarsins. Síðustu árin hefur Hafró gert umfangsmiklar rannsóknir á búsvæðum humars og talið humarholur með neðansjávarmyndavélum. Á myndefni frá þeim sjást engar skemmdir eftir veiðarfæri, jafnvel á myndum sem teknar eru skömmu eftir að togað var á svæðunum.

Humarstofninn réttir úr kútnum

Talið er að árgangar hafi farið batnandi frá 2018 og frá 2024 hefur mælst verulegur bati í nýliðun humars. Hafrannsóknastofnun hefur vaktað ástand humarsins og ljóst er að verulegar breytingar hafa átt sér stað síðustu þrjú ár.

Humarholur hafa verið taldar með neðansjávarmyndavél og humarlirfum hefur verið safnað með háfum. Þessar mælingar sýna aukinn þéttleika humars, sérstaklega í í veiðislóðum við SA – ströndina.

Könnunarveiðar til að staðfesta mælingar Hafró

Til að staðfesta niðurstöður sínar lagði Hafró til að hafnar yrðu könnunarveiðar í Skeiðarárdýpi, Breiðamerkurdýpi og Hornafjarðardýpi. Þá væri skipum og veiðarfærum beitt í takmarkaðan tíma, með sama hætti og gert er á venjulegum humarveiðum. Með því fengist raunveruleg mynd af því hve mikið af humri væri á svæðinu.

Afli umfram bjartsýnustu spár

Drangavík VE, skip Vinnslustöðvarinnar hóf rannsóknaveiðar 2. maí var í fjóra daga á svæðinu frá Jökuldýpi að Eldey og austur fyrir Vestmannaeyjar. Alls veiddust 9 kör af humri á því svæði, í rannsóknartogum sem aðeins eru 90 mínútur hvert. Það var umfram væntingar flestra.

Síðustu 2 daga hefur Drangavík svo verið að könnunarveiðum í Skeiðarárdýpi og hefur afli þar verið langt umfram bjartsýnustu spár. Kjartan Guðmundson, skipstjóri á Drangavík segir veiðarnar ganga mun betur en búist var við.

„Við höfum verið núna í tæpa 2 sólarhringa vítt og breytt hér í Skeiðarárdýpinu og allstaðar fengið góðan humarafla. Þetta er allt smár humar og greinilega mikil breyting að eiga sér stað. Það eru þegar komin 40 kör og enn að bætast við. Við eigum eftir að taka 2 höl og leggjum svo af stað til Hornafjarðar þar sem við löndum í fyrramálið.“

Hafró stýrir verkefninu

Aflinn er unninn hjá Skinney – Þinganes á Hornafirði, bæði afli Skinneyar og Drangavíkur. Sverrir Haraldsson hjá Vinnslustöðinni segir það vera hluta af samstarfi fyrirtækjanna í þessu verkefni. „Við gerðum upphaflega ekki ráð fyrir að magnið yrði mikið og vildum því ekki setja 2 vinnslur í gang. Það er mun styttri sigling til Hornafjarðar en Vestmannaeyja af þeim svæðum sem skipin eru nú á.“

„Reyndar erum við að sjá mun meiri afla en við gerðum ráð fyrir. Hafrannsóknastofnun stýrir verkefninu og ákveður hvert framhaldið verður. Það er gert á grundvelli varúðarsjónarmiða eins og ávallt. En það er verulega ánægjulegt að sjá þennan bata sem augljóslega er í humarstofninum,“ segir Sverrir sem vill jafnframt koma á framfæri þökkum til starfsfólks Hafró fyrir gott samstarf undanfarin ár.

Fleiri myndir úr veiðiferðinni má sjá hér.