Fylgni milli pysju­­þyngdar og Kötlu

Gísli hefur í ellefu ár vigtað lundapysjur þegar þær birtast á haustin í Vestmannaeyjum. Hann hefur sett niðurstöður sínar í súlurit og borið saman við upplýsingar frá Veðurstofu Íslands.

Hann vinnur út frá tilgátunni um að fylgni sé milli meðal­þyngdar pysjanna og óróa í Kötlu í Mýrdalsjökli. „Það virðist vera sem meðalþyngd pysjanna minnki þegar jarðskjálftaórói er í vestanverðum Mýrdals­jökli, en aukist svo aftur árið eftir að óróinn minnkar,” segir hann.

Rannsóknir Hafrannsóknastofnunar Íslands sýni að lundinn sunnanlands nærist nær eingöngu á marsílum.

„Árið 2002 var ágætis ár hjá lundanum en 2003 til 2005 sígur stöðugt á ógæfuhliðina og pysjurnar verða ræfils­legar. Þegar ég fór að grafast fyrir um orsakir sá ég hjá Veður­stofunni að það var stöðugur órói í Mýrdalsjökli á þessum tíma,” segir Gísli.

 
Árið 2005 hafi lundi í Ingólfshöfða verið nokkuð digur en afar magur í Eyjum og í Vík í Mýrdal. „Síðan minnkar óróinn árið 2006 og þá fara pysjurnar að þyngjast. Í ár eru þær mjög vel haldnar,” segir hann.
Hugsanleg skýring, segir Gísli og undirstrikar að þetta sé einungis tilgáta, gæti verið sú að í meiri virkni opnist sprungur á hafsbotni og koltvísýringur komi upp í gegnum þær.

„Koltvísýringurinn breytist svo í kolsýru í vatninu. Þar sem egg marsílisins eru botnlæg verða skilyrði til klaks mjög slæm og sílin yfirgefa líklega svæðið,” segir Gísli. Þar með verði fæðuframboð lítið í sjónum.
Gísli bendir á að fleiri stofnar sæki í sílin en lundar. Stofnanir eins og Hafrannsóknastofnun mættu því taka málið til rannsóknar.

Nýjustu fréttir

Myndband
Stelpurnar klárar í slaginn
Menning
Jóna Heiða með sýningu í Sagnheimum
Fréttir
Eldsneytisvandi í Eyjum ratar á Alþingi
Stjórnmál
Spurt og svarað: Anton Örn frá Eyjalistanum
Fréttir
Gröfuþjónusta Brinks lægstbjóðandi í gatnagerð og fráveitu í Miðgerði
Íþróttir
Sumarið heilsar með stórleik
Íþróttir
ÍBV í lykilstöðu eftir sigur gegn Haukum
Fréttir
Dagskráin á sumardaginn fyrsta
Mest lesið

Góð ráð fyrir siglingu

Sjóveiki

Hvað er sjóveiki?

Sjóveiki er misræmi milli skynfæra líkamans sem senda boð til heilans um hreyfingu – kyrrstöðu.

Þegar einstaklingur er úti á sjó þá nema skynjarar í vökvafylltum gangi í innra eyra hreyfingu og senda boð til heilans að einstaklingur sé á hreyfingu. Augun senda hins vegar boð til heilans um að viðkomandi sé kyrr. Heilinn á erfitt með að vinna úr þessum misvísandi og ósamræmdu upplýsingum og sendir skilaboð til magans um að tæma sig – þ.e. veldur uppköstum.

Einkenni sjóveiki eru þreyta, ógleði, svimi, svitakóf og uppköst.

Góð ráð til að hindra sjóveiki:

  • Góð hvíld daginn fyrir brottför. Að fara seint að sofa og snemma um borð í bát fer ekki vel saman ef fólk er hætt við sjóveiki.
  • Forðist áfenga drykki daginn fyrir brottför
  • Forðist djúpsteiktan, brasaðan eða saltan mat daginn fyrir siglingu.
  • Borðið góðan morgunverð. Borðið gjarnan hvítt brauð, hafragraut og ávexti þó ekki sítrus ávexti.
  • Forðist mikið koffein. Mikið kaffi er ekki það sem maganum líkar fyrir sjóferð.
  • Hafðu mat með þér á sjó. Gott er að hafa samlokur með kjúklingi eða kalkún. Kjötið er fitusnautt og brauðið er róandi í maga. Hafðu endilega eitthvað til að grípa í sem er létt í maga. Bananar eru mjög góðir til að narta í ef þú finnur fyrir ógleði en einnig er gott að hafa létt kex eða annað sem er ekki salt eða fitumikið.
  • Drekkið vel af vatni en einnig er gott er að drekka kóla drykki eða engiferöl í sjóferðinni

Lyf við sjóveiki þ.e. lyf sem slá á einkennin og fást án lyfseðils í apóteki.

  • Koffínátín – fæst án lyfseðils
  • Postafen – fæst án lyfseðils
  • Scopolamin plástur – lyfseðilsskyltEinnig má fá armbönd gegn ferðaveiki sem sumir telja að hjálpi.

Önnur ráð:

  • Engifer er jurt sem nýlega hefur fengið aukna athygli vegna þess að því er haldið fram að hún geti slegið á ógleði sem fylgir sjóveiki. Til forna tuggðu kínverskir sjómenn engiferrót til að draga úr sjóveiki. Flest lyf sem virka á ógleði verka á heilann en engifer virkar aðeins á magann. Ráðlagt er að taka 1000 mg. hylki hálftíma fyrir brottför. Einnig má taka eitt eða tvö 500 mg. hylki sem eru til viðbótar á ferðalaginu. Ekki er ráðlagt að drekka coke með engifertöflum.
  • Piparminta og te eru einnig gömul húsráð við ferðaveiki.
  • Sumum finnst betra að taka sýrujafnandi töflur, Alminox eða slíkt áður en þú heldur á sjó og þá er gott að hafa box með út á sjó.

Hvar í skipinu er best að vera o.fl.

  • Minna finnst fyrir hreyfingu og veltingi ef maður er staddur næst miðju bátsins.
  • Mörgum finnst gott að vera í kulda, t.d.að vera úti á dekki og láta vindinn leika um sig.
  • Matarlykt fer illa í þá sem hætt er við sjóveiki og einnig pústið frá bátnum.

Þungun:

Þungaðar konur sem þjást af sjóveiki mega nota koffinátín í litlum skömmtum en best er að ráðfæra sig við lækni eða lyfjafræðing.
Þunguðum konum er ekki ráðlagt að nota engifer þar sem það er ekki staðfest hvort það geti haft skaðleg áhrif á fóstur.

Eyjafréttir
Keyrt af  GDPR Cookie Compliance
Friðhelgisyfirlýsing

Þessi vefsíða notar fótspor til að við getum veitt þér bestu notendaupplifun. Upplýsingar um fótspor eru geymdar í vafranum þínum og framkvæma aðgerðir eins og að þekkja þig þegar þú kemur aftur á vefsíðu okkar og hjálpa teymi okkar að skilja hvaða hluta vefsíðunnar þér finnst áhugaverðast og gagnlegast.