Í aðdraganda atkvæðagreiðslu um hvort Ísland eigi að halda áfram aðildarviðræðum við ESB hafa SFS gefið út nýja greiningu um áhrif aðildar á forræði Íslands yfir fiskveiðiauðlindinni. Þar kemur fram að velgengni íslensks sjávarútvegs byggist á yfirráðum yfir sjávarauðlindinni og markvissri fiskveiðistjórnun sem grundvallast á vísindum. Á þeim grunni hefur orðið til öflug atvinnugrein sem skapar verðmæti og fjölbreytt störf og styður við byggðafestu um land allt.

Aðild að ESB yrði grundvallarbreyting á þessu fyrirkomulagi, enda fellur verndun lífrænna auðlinda hafsins undir óskiptar valdheimildir sambandsins samkvæmt sameiginlegri fiskveiðistefnu þess. Ísland hefði lítið vægi í ákvarðanatöku ESB og gæti ekki eitt og sér tryggt að niðurstöður tækju mið af íslenskum hagsmunum. Sagan sýnir jafnframt að formleg þátttaka innan ESB tryggir hvorki afgerandi áhrif né að hagsmunir einstakra ríkja ráði för.

Í tilkynningu frá SFS segir að samtökin telji því mikilvægt að fyrir liggi hvað felst í framsali yfirráða yfir fiskveiðiauðlindinni og hverjar afleiðingar þess gætu orðið áður en kosið verður um framhald aðildarviðræðna.

Í greiningunni kemur meðal annars fram:

• Við aðild myndu stofnanir ESB meðal annars ákveða leyfilegan heildarafla, skiptingu hans milli aðildarríkja og reglur um veiðarfæri og veiðitímabil. Sambandið færi jafnframt með samningsforræði gagnvart ríkjum utan ESB.

• Vægi Íslands í ákvarðanatöku ESB yrði á bilinu 0,09% til 3,57%, eftir því hvort miðað væri við íbúafjölda eða fjölda aðildarríkja. Þótt Ísland gæti haft áhrif á mótun sjávarútvegsmála er útilokað að það gæti eitt og sér tryggt að niðurstöður tækju mið af íslenskum hagsmunum.

• Nýlegur samningur ESB og Noregs sýnir hvernig eitt aðildarríki getur borið skarðan hlut frá borði þegar ólíkir hagsmunir eru samræmdir. Í samningi við ESB fengu Norðmenn aðgang að gjöfulum kolmunnamiðum á svæði sem er að mestu innan írskrar lögsögu, en hlutur Írlands í heimildunum sem komu til ESB í skiptum var aðeins 12%.

• Hagsmunir Íslands vegna sjávarútvegs eru miklir í öllum samanburði. Strandveiðipottur þorsks á Íslandi er til að mynda nærri fjórfalt stærri en allar þorskheimildir ESB-ríkja í Norðursjó.

• Verði aðildarviðræðum haldið áfram telja SFS nauðsynlegt að Ísland standi utan sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB og haldi ákvörðunarvaldi og samningsforræði yfir fiskveiðiauðlindinni.

Hér má lesa alla greininguna.