Það er eitthvað sérstakt sem gerist þegar um 100 vestmannaeyskir karlmenn eru settir saman í einn sal. Ég veit ekki alveg hvað það er, en það er einstakt.

Kannski er það bara sú staðreynd að þarna eru um 100 menn, úr Vestmannaeyjum, píparar, lögfræðingar, þjálfarar, blikkarar, sem eru vanir því að tala helst ekki of mikið um sjálfa sig, allt í einu komnir saman sérstaklega til þess.

Ég fer á hverju ári á Skjöld, karlaráðstefnuna í Vestmannaeyjum. Ég hlakka alltaf til. Ekki bara vegna fyrirlestranna, sem eru bæði skemmtilegir og fræðandi, heldur vegna þessarar einstöku stemmningu sem myndast í salnum.

Vestmannaeyskir karlmenn eru nefnilega sérstök dýrategund. Þeir eru ekki viðkvæmt skrifstofublóm úr Keflavík eins og ég, svo fjarri lagi. Þeir eru fyndnir, áræðnir, óhræddir og yfirleitt með skoðun á hlutunum og segja hana. Stundum meira að segja áður en þeir vita nákvæmlega um hvað málið snýst. Þeir eru fljótir að hlæja, enn fljótari að skjóta inn athugasemd og það þarf talsvert til að ganga fram af þeim. Þeir eru það besta sem getur gerst fyrir introvert eins og mig, ég á ekki sjéns.

En svo gerist það á Skildi að þeir sitja og þeir hlusta. Yfirleitt stutt  í senn samt. En þeir gera það og þeir hlusta á aðra karlmenn eða konur tala um lífið og tilveruna. Fyrirlestrarnir hafa komið inn á fjölskylduna, sambönd, mistökin, uppeldið og meira að segja kynlífið og samlífið. Líka um föðurhlutverkið og hvað það er að vera karlmaður og svo allt hitt sem við karlmenn eigum yfirleitt mjög erfitt með að koma að í venjulegu samtali.

Við karlmenn getum nefnilega rætt í tuttugu mínútur um hvort dómarinn í enska hafi verið blindur á laugardaginn. Við getum staðið úti í bílskúr í klukkutíma og rætt hvort 3 fm. af krossvið sé nóg.

En ef einhver spyr „hvernig líður þér eiginlega?“ fer allt gjörsamlega á hliðina. „Bara fínn sko.“

Og svo skiptum við um umræðuefni.

Það er nefnilega ekkert sérstaklega auðvelt að vera karlmaður. Karlmenn í dag eiga að vera sterkir en viðkvæmir. Metnaðarfullir en alltaf til staðar. Góðir feður, góðir makar, góðir vinir og góðir starfsmenn. Við eigum að geta talað um tilfinningar en helst ekki væla. Vera sjálfstæðir en kunna að biðja um hjálp. Hugrakkir en ekki kærulausir.

En við höfum kannski ekki verið jafn duglegir að búa okkur til staði þar sem við getum talað saman um þetta og konur sem hafa gert þetta í áratugi. Þær halda kvennaráðstefnur, kvennakvöld, vinkonuhelgar, saumaklúbba og alls konar samkomur þar sem þær hittast, tala saman, hlæja, hlusta og deila reynslu.

Við karlarnir hittumst bara í golfi og tölum um golf, eða á fótboltaleiknum og tölum um fótbolta.

Þess vegna finnst mér eitthvað merkilega hugrakt við Skjöld. Ekki vegna þess að maður sé í einhverri krísu eða að maður þurfi að láta laga sig. Heldur einfaldlega vegna þess að maður er karlmaður og hefur áhuga á því hvernig aðrir karlmenn takast á við lífið.

Ég hef auðvitað gaman af félagsskapnum, fyrirlestrunum, húmornum og stemningunni en eftir því sem árin líða hef ég áttað mig betur á því að ég fer líka einfaldlega fyrir sjálfan mig.

Mér finnst stundum eins og umræðan um karlmenn í dag snúist helst um það sem við gerum vitlaust og vissulega gerum við nóg af því. Ég er príma karlmaður að þessu leytinu til. Ég gleymi, finn ekki hluti og oft er eins og ekkert sé að hreyfast í heilanum hjá mér. Ég viðurkenni fúslega að ég er stundum eins og 5 ára krakki í vitsmunum.

En ég held líka að það megi stundum klappa körlum á bakið. Fyrir að mæta. Fyrir að reyna. Fyrir að vera góðir pabbar, makar, vinir og félagar. Fyrir að standa með öðrum þegar á reynir. Fyrir að halda áfram þegar hlutirnir verða erfiðir.

Og fyrir að hafa kjark til þess að setjast niður með um 100 öðrum karlmönnum í pínulitlu samfélagi, og hlusta á einhvern tala um lífið. Það hljómar kannski ekki eins og mikið hugrekki. En fyrir kynslóðir karlmanna sem voru aldir upp við að „harka bara af sér“ held ég að það sé það.

Þess vegna finnst mér Skjöldur merkilegri með hverju árinu. Aðallega vegna þess að þennan eina dag gefum við okkur leyfi til að vera nákvæmlega það sem við erum.

Við karlar erum nefnilega fyndnir, áræðnir, óhræddir, stundum óöruggir, stundum hugsi og stundum, eða oft, fullir af vitleysu. Og stundum bara menn sem þurfa að heyra frá öðrum mönnum að þeir séu ekki þeir einu sem eru að reyna að átta sig á þessu lífi öllu saman.

Svo borðum við góðan mat og fáum okkur í glas.

Og þar tekur við önnur tegund af sjálfsvinnu. Jafnmikilvæg og dagurinn, þegar karlarnir setja í kvöldverð með rauðvínsglas og karlalega steik, sósu og kartöflur. Alvöru karlamat. Þá gerast líka hlutir.

Og áður en langt um líður eru þessir sömu menn, sem sátu fyrr um daginn djúpt hugsi yfir tilgangi lífsins, orðnir hellaðir og hressir að leysa heimsins vandamál og panta síðan aðra flösku af rauðvíni.

Kannski breytum við ekki heiminum á Skildi. En í einn dag á ári verða um 100 vestmannaeyskir karlmenn örlítið betri í því að vera karlmenn.

Og svo verulega verri í því að ganga beint heim. En allt þetta er þess virði.

Guðmundur Jóhann Árnason