Saltfiskveisla í boði verðlaunakokka í Herjólfsdal:

Herjólfsdalur skartaði sínu fegursta, glampandi sól, iðagrænar brekkur og hamraveggir sem saman mynda það djásn sem Dalurinn er. Þar kom saman hópur föstudaginn 6. september til að smakka á saltfiski sem verðlaunakokkar frá Ítalíu, Portúgal og Spáni buðu upp á. Það var fátt sem minnti á okkar hefðbundna saltfisk með hamsatólg, kartöflum og rófum sem er frábær matur en gestir fengu að kynnast því að salfiskur er eitthvað allt annað og meira.

Veislan var í Herjólfsbæ sem hjónin Einar Birgir Baldursson og Íris Sif Hermannsdóttir hafa gert upp af miklum myndarskap. Það þurfti ekki mikið hugmyndarflug til setja landnámsmanninn, Herjólf Bárðarson inn í myndina, sitjandi við langeld, slafrandi í sig saltfiski og tilheyrandi viðbiti. Sennilega súrnað í augu af reyknum af matseldinni en matarlistin í góðu meðallagi.

Vanafastur maður Herjólfur en hann hefði örugglega ekki fúlsað við því sem nú var boðið upp á. Megin þema kokkanna, Mörtu Oti frá Spáni, Alessandro Abbrescia frá Ítalíu og Marco Sobral frá Portúgal var að tengja saman heimalandið við Ísland. Til þess notuðu þau allskonar krydd og jurtir til að ná fram litabrigðum sem hæfðu landi elds og ísa. Og það var ekki bara saltfiskur borðum, var líka boðið upp á gellur og sundmaga.

Að fyllast auðmýkt

Ítalía, Portúgal og Spánn eru helstu kaupendur að íslenskum saltfiski þar sem hann er hátíðarmatur. Þessar þjóðir hafa þróað uppskriftir í gegnum aldirnar og í Herjólfsdal var stigið skref matargerðarlist sem enginn sem þarna var hefði viljað missa af. Sá sem þetta skrifar veit margt um íslenskan mat og er liðtækur kokkur. En þarna var hann auðmýktin ein og skortir ennþá orð til að lýsa dýrðinni.

Vinnslustöðin hefur eflt stöðu sína í saltfiski með kaupum á Grupeixe í Portúgal og var útflutningsverðmætið um 6 milljarðar króna á síðasta ári. „Það var gaman að fá sigurvegarana í heimsókn í Vinnslustöðina á fimmtudaginn ásamt kennurum sínum og fleiri gestum. Heimsóknin var mjög skemmtileg, bæði fyrir þau og okkur. Það er alltaf gaman og gagnlegt að fá tækifæri til að ræða við neytendur vöru sem við framleiðum. Ekki síst þegar um er að ræða fagfólk eins og þetta sem hefur djúpa þekkingu á hráefninu og notkun þess,“ segir Sverrir Haraldsson, sviðsstjóri uppsjávarsviðs Vinnslustöðvarinnar.

Standast samanburð við það besta

„Á föstudaginn var svo boðið til smakkveislu í Herjólfsbæ í Herjólfsdal. Þar báru kokkanemar sem voru í efstu sætum keppninnar fram rétti sem stóðust fyllilega samanburð við mat sem maður hefur fengið á þekktum veitingastöðum hér heima og erlendis. Réttirnir voru ekki bara fallegir og bragðgóðir heldur einnig fjölbreyttir, saltfiskur, gellur og fleira. Þetta var svo allt toppað með frábæru smakki frá gestakokkum Mateyjar. Viðburðurinn var afar vel heppnaður og umhverfið í Herjólfsdal spillti ekki fyrir.“

„Verkefnið er hluti af markaðsstarfi Seafood from Iceland. CECBI hefur verið í mótun frá árinu 2015 og er í dag orðið vel þekkt á meðal nemenda og matreiðslumanna í þessum löndum, sem eru aðalneyslusvæði saltfisks. Hluti af CECBI er keppni þar sem besti saltfiskkokkur hvers lands er valinn. Er keppnin og allt starfið að skila árangri eins og við sáum í dag,“ segir Björgvin Þór Björgvinsson hjá Íslandsstofu sem var mjög ánægður með hvernig til tókst í Vestmannaeyjum.

Með í för var fjöldi blaðamanna og voru kokkarnir þrír hluti af dagskrá Mateyjar þetta árið. Voru þeir viðstaddir setningu hátíðarinnar, kynntust gestakokkum, heimsóttu saltfiskvinnslu VSV, fóru um borð í Huginn VE og upplifðu allt það besta sem Vestmannaeyjar hafa upp á að bjóða.

Slagorð verkefnisins hefur verið, Se necesita un pueblo eða það þarf heilt þorp, og ekki hægt að ímynda sér betri vettvang heldur en Vestmannaeyjar og Matey til þess að fá innsýn í hvernig samfélagið vinnur saman að því að búa til framúrskarandi gæðavöru úr sjónum. Úr varð veisla sem stóð undir nafni.

Grupeixe er leiðandi í framleiðslu á íslenskum þorski í Portúgal og sá eini í sínu landi sem getur tryggt rekjanleika frá veiðum til endanlegs neytanda.

Myndir Óskar Pétur.