Ráðherranefnd um vísindi og nýsköpun samþykkti á fundi sínum 15. febrúar síðastliðinn að setja á fót nýja Markáætlun um náttúruvá. Markáætlun er áherslumiðuð rannsókna og nýsköpunaráætlun sem úthlutar styrkjum í opinni samkeppni og er henni ætlað að skapa nýja hagnýta þekkingu sem hefur mikinn samfélagslegan ávinning í för með sér. Þetta á sérstaklega vel við um náttúruvá þar sem auka þarf þekkingu og þróa nýjar lausnir sem nýtast samfélaginu í heild og tryggja að aðilar á mismunandi stigum þekkingarsköpunar vinni saman.
Atburðir undanfarinna mánaða í Grindavík hafa varpað ljósi á þær hættur sem skapast geta í íslenskri náttúru og mikilvægi þess að skilja betur það umhverfi sem við búum við. Jarðskjálftar og eldgos eru tíð á Íslandi og hafa mikil áhrif á líf fólks. Einnig hafa snjóflóð og skriður kostað mörg mannslíf á Íslandi, skaðað innviði og heimili. Á tímum örra loftslagsbreytinga má vænta þess að náttúruvá aukist enn frekar á næstu árum. Mikilvægi vísinda og nýsköpunar er ótvírætt í þessu samhengi og miðlun vísindalegrar þekkingar og nýrra lausna til almennings, og stjórnvalda, er mikilvægur þáttur í því að viðhalda seiglu samfélaga.
Markáætlun um náttúruvá mun leiða saman háskóla, fyrirtæki, rannsóknarstofnanir, vísindafólk og frumkvöðla á öllum fræðasviðum og stuðla að auknum skilningi á íslenskri náttúru, samfélagi og umhverfi ásamt því að finna lausnir við áskorunum sem koma óvænt upp. Markáætlunin styður því við fjölbreytt og nýsköpunarmiðað samfélag byggt á öflugum grunnrannsóknum og hagnýtri þekkingu til að takast á við örar breytingar og nýjar hættur.
Hvað er sjóveiki?
Sjóveiki er misræmi milli skynfæra líkamans sem senda boð til heilans um hreyfingu – kyrrstöðu.
Þegar einstaklingur er úti á sjó þá nema skynjarar í vökvafylltum gangi í innra eyra hreyfingu og senda boð til heilans að einstaklingur sé á hreyfingu. Augun senda hins vegar boð til heilans um að viðkomandi sé kyrr. Heilinn á erfitt með að vinna úr þessum misvísandi og ósamræmdu upplýsingum og sendir skilaboð til magans um að tæma sig – þ.e. veldur uppköstum.
Einkenni sjóveiki eru þreyta, ógleði, svimi, svitakóf og uppköst.
Góð ráð til að hindra sjóveiki:
Lyf við sjóveiki þ.e. lyf sem slá á einkennin og fást án lyfseðils í apóteki.
Önnur ráð:
Hvar í skipinu er best að vera o.fl.
Þungun:
Þungaðar konur sem þjást af sjóveiki mega nota koffinátín í litlum skömmtum en best er að ráðfæra sig við lækni eða lyfjafræðing.
Þunguðum konum er ekki ráðlagt að nota engifer þar sem það er ekki staðfest hvort það geti haft skaðleg áhrif á fóstur.