Nú líður að stærstu helgi ársins í Eyjum, sjálfri Þjóðhátíð.

Ég fór á mína fyrstu hátíð árið 2011, algjörlega grunlaus um það hverju ég átti von á. Ég var þá tiltölulega nýbúinn að kynnast eyjamærinni, sem ég síðar giftist, og prjónaði hún á mig lopapeysu við þetta tilefni. Kláraði hana vissulega í Herjólfi á leið til Eyja þessa helgi, en það hafðist á endanum. Verandi með innanbúðarmanneskju þá var að sjálfsögðu haldið af stað á miðvikudegi fyrir helgina til að taka þátt í smurningum á bakkelsi og fékk ég þau skilaboð að maður tekur þátt í öllu, smyrja, setja upp súlur og ekki síst að vakna til að taka þátt í tiltekt að lokinni hátíð. Ég man hvað ég var spenntur og væntingarnar miklar.

Föstudagurinn rann upp og ég fór í mitt fínasta púss og leiðin lá á setninguna vopnaður flatkökum og brauðtertu. Ekki minnkaði spennan við það enda elska ég fátt meira en brauðtertu, og þá er ég ekki að tala um brauðsneiðina með salatinu á, sem Vestmannaeyingar kalla brauðtertu, heldur amk. 3 lög af salati og brauði.* Þetta byrjaði stórkostlega að mínu mati. Dagurinn leið og að kvöldi var hafist handa við að rölta inn í dal með gítarinn á bakinu. Við tók frábær brekka og um miðnætti var börnunum dröslað heim í háttinn, fengið sér einn sterkan til að hlýja sér, og svo haldið af stað í nóttina..

Og..  guð. minn. góður.

Þarna mitt í hvítu tjaldi stóð lítið skrifstofublóm úr Keflavík með gítar í hönd og leið eins og Mick Jagger. Ég varð allt í einu stórstjarna, a.m.k. í mínum huga. Við tók rölt á milli tjalda og þar sem ég var með gítar á bakinu var ég sífellt stoppaður og kallaður inn í tjöld, konunni minni til „mikillar gleði“. Upp rann svo partý seint um morguninn, líklega um fjögur leytið. Í hvítu tjaldi fyrir ofan götu. Á þessum tíma var lagið „Ég er kominn heim“ tiltölulega nýorðið vinsælasta sönglag þjóðarinnar. Ég var að spila lagið á gítarinn í partýinu og á hápunktinum leit ég upp þar sem ég var að fara minn 12 hring í röð af laginu, af því fólk stoppaði ekki að syngja lagið, og við mér blasti sjón sem ég gleymi aldrei. Tjaldið var stappfullt, það komst ekki inn ein bjórdós í viðbót. Ágúst Halldórs ásamt tveimur félögum hans voru berir að ofan og héngu í súlunum og sungu hástöfum. Matti Matt, söngvari, var rennandi sveittur af söng og hita og Steindi Jr. stóð utan í súlu, rennandi sveittur og gat sig hvergi hreyft, en öskursöng.  Þetta var eins og að vera staddur í dýragarði. Þvílíka stemmningin! Um mig fór adrenalín kikk og svona hélt partýið áfram í þónokkra stund. Ég gekk heim úr dalnum gangandi á skýi. „Er ég í alvöru búinn að missa af þessu allt mitt líf?“ hugsaði ég á leiðinni heim. Þetta er besta hátíð í heiminum. Ég sofnaði værum stórstjörnusvefni þennan morgun.

Við gistum hjá vinum okkar og sjóuðum Vestmannaeyingum, Minnu og Adda Pé þessa helgi. Þegar ég vaknaði daginn eftir þá var ég eitt sólskinsbros af því í mínum huga var að taka við tvö kvöld í viðbót af svona veislu. Ég var stóryrtur um að ég gæti ekki beðið eftir nóttinni, það mætti sleppa brekkunni fyrir mér, en þetta yrði að endurtaka. Ég var orðinn háður, strax.

Laugardagsnóttin kom og eftir rölt á milli tjalda fram undir morgun varð ljóst að þessi sama dýragarðsstemmning myndi ekki nást. Ég sofnaði þarna frekar ráðvilltur en handviss um að sunnudagurinn myndi gefa betur í veiði. Mig vantaði fix-ið mitt. Sunnudagurinn rann upp og sama gerðist. Góð gítarpartý, mikil stemmning, en ekkert eins og mitt fyrsta kvöld á þjóðhátíð.

Á mánudeginum, þegar ég var í frekar mikilli brekku eftir hátíðina, þar sem föstudagskikkið kom ekki aftur, rölti Minna til mín. Hún tók í öxlina á mér og sagði með móðurlegum hætti: „Gummi, ég hef farið á Þjóðhátíð síðan ég var barn og þetta á föstudaginn var einstakt. Svona kemur bara á nokkurra ára fresti og því miður fannstu það á þínu fyrsta kvöldi. Ekki hafa áhyggjur, þetta kemur einhvern tímann aftur.“

Ég hef síðan farið í Þjóðhátíð á hverju ári í leit af þessu partýi, nema eitt árið, þegar Eyjamærin mín plataði mig til Benedorm. Í pakkaferð. Það væri fínt að hvíla sig.

Rangt.

Ég áttaði mig síðar á því að Þjóðhátíð er ekki eitt ákveðið partý. Það er hátíð stútfull af ógleymanlegum augnablikum sem þú færð aldrei aftur, og finnur hvergi í heiminum nema akkúrat þarna, í Herjólfsdal þessa tiltekni helgi ár hvert.

Hún er trúnósamtölin á bekknum í tjaldi, með irish í hönd.

Hún er brekkan með börnunum, poppið og armböndin sem lýsa upp kvöldið.

Hún er að klifra með börnunum upp að girðingunni til að vera hluti af blysunum.

Hún er gleðisvipurinn á dauðþreyttum börnum þegar brennan, flugeldasýningin eða blysin hefjast.

Hún er að standa á sviðinu með Fjallabræðrum (sem ég gerði og er hér að monta mig).

Hún er að spila í tjöldum sem konan mín kemst ekki einu sinni inn í af því það er svo pakkað.

Hún er að halda dauðahaldi í súlu svo tjaldið fjúki ekki.

Hún er besti hamborgari í heimi í veitingatjaldinu klukkan fjögur aðfaranótt mánudags.

Hún er kaffiboðið á daginn, nýbakaðar kleinur og sögurnar af því sem gerðist kvöldið áður.

Hún er líka soðinn og reyktur lundi, flatkökur og rækjusamlokur.

Þjóðhátíðin er fyrst og fremst augnablik. Þess vegna get ég ekki beðið eftir því að labba inn í dalinn á föstudaginn í næstu viku, með gítar á bakinu eins og ég gerði fyrst árið 2011, með ógleymanlegt partý í minningabankanum.

*Ein brauðsneið (sama hversu löng hún er) með mæjónessalati ofan á kallast brauðsneið með áleggi, eða jafnvel opin samloka, í besta falli smörrebröð. Tvær brauðsneiðar með mæjónessalati á milli er kölluð samloka, ekkert annað. Þegar komið er í þrjá brauðsneiðar eða fleiri, með mæjónessalati á milli hvers lags, þá ertu kominn með brauðtertu.

Guðmundur Jóhann Árnason,

Gítarglammrari og áhugamaður um brauðtertur