Líklega verður fundarins í höllinni síðasta miðvikudag minnst sem leiðinlegasta fundi allra tíma, nema kannski ef undan er skilinn hvítþvottafundur dýralæknanna Sigurðar Inga og Bergþóru Þorkelsdóttur í Akóges 13. mars sl. Einu sinni voru kosningafundir lifandi, skemmtilegir og vel sóttir. Mönnum heitt í hamsi og létu flakka.

Fundarformið kappræður í sjónvarpssal er ekki heppilegt á sviði, hvað þá að pumpa á frambjóðendur „já ég ætla að gera allt sem þið biðjið um“ spurningum. „Tíma mínum hefði verið betur varið annars staðar“ eru viðbrögð allra sem ég hef heyrt í eftir fundinn. Fundurinn „samþykkti samhljóða“ ályktun sem kemur hér fyrir neðan:

Fundarmenn gera þá lágmarkskröfu til Alþingis að tryggja það að ríkið muni sjá til þess að grunninnviðir í Vestmannaeyjum verði tryggðir. Til að tryggja ofangreint þarf ríkið að:

1. Fjármagna almannavarna-vatnslögn til Vestmannaeyja.
2. Ljúka  við framkvæmd Landeyjahafnar svo hægt sé að sigla í höfnina allt árið.
3. Byggja upp viðlegukant á Eiðinu norðanverðu. Með slíkri framkvæmd er tryggð svokölluð flóttaleið komi til almannavarnarástands sem kalli á flutning bæjarbúa frá Vestmannaeyjum, líkt og gerðist árið 1973.
4. Styrkja flug til Eyja að lágmarki 6 mánuði á ári.
5. Klára að lágmarki fyrsta fasa rannsókna á jarðlögum á Heimaey, strax á næsta ári, líkt og starfshópur á vegum innviðaráðherra um fýsileika jarðgangna milli lands og Eyja leggur til.

Ég mótmæli

John Kennedy sór embættiseið sinn 20. janúar 1961. Í ræðunni beindi hann orðum sínum til landa sinna og sagði „Spyrðu ekki hvað landið þitt getur gert fyrir þig – spurðu hvað þú getur gert fyrir landið þitt.“

Liður eitt, almannavarna-vatnspípa

Ekki veit ég hver samdi lið númer eitt en hann hefur vafalaust ekki lesið spakmæli Kennedy´s. Ríkið hefur þegar ákveðið að leggja verkefninu til 800 milljónir. Leiðslan kostar 2,2 milljarða og með fjárframlagi ríkisins er 1,4 milljarðar eftir. Ég borga HS veitum 30 þúsund krónur á ári fyrir neysluvatn. Miðað við 2000 heimili í Eyjum gera það 60 milljónir á ári. Með þessa peninga eina saman myndi það taka HS 23 ár að greiða fyrir það sem þeir fengu á silfurfati. Þarna tek ég fyrirtækin í Eyjum ekki inn í breytuna. Tryggingafélag Vinnslustöðvarinnar mun greiða einhver hundruð milljóna vegna óhappsins í fyrra þegar akkeri Hugins lenti á leiðslunni. Er eitthvað að því að bærinn taki einhvern þátt? Hvað á að greiða þessa leiðslu oft? Nú mátt þú ekki lesandi góður halda að ég sé á móti því að ríkið leggi miklu meira af mörkum en 800 milljónir, við eigum það svo sannarlega skilið að það sé staðið með okkur, samfélagi sem ár eftir ár skilar hæstu skatttekjum landsins á íbúa.

Liður 2 og 5, göng og Landeyjahöfn

Bláeygir bæjarstjórnarfulltrúar halda væntanlega að stórátaki í Landeyjahöfn verði ekki haldið gegn okkur. „Göng. Við erum búnir að stórbæta höfnina og það er nóg fyrir ykkur“. Nei. Við verðum að berjast fyrir því að rannsóknir vegna fyrirhugaðra gangna hefjist strax. Sannið þið til. Ef við gerum ekkert í málinu sjálf verður okkur tilkynnt korteri fyrir kosningar árið 2028 að nú hafi fundist 60 milljónir til að ganga frá fyrsta hluta rannsóknanna. Korteri fyrir kosningar árið 2032 finnur einhver snillingurinn smápeninga til að klára annan hlutann o.s.frv. Hafið hugfast að Sigurður Ingi vermdi skýrsluna sem starfshópurinn kynnti fyrir honum í maí undir rasskynnum sínum þangað til hvenær.. korteri fyrir kosningar. „Á sama tíma og slík göng myndu að öllum líkindum gjörbylta samgöngum og auðvelda innviðauppbyggingu, svo sem í vatnsveitu, raforkuflutningi og ljósleiðaratengingum þá er alveg ljóst að slíkt verkefni krefst vandaðrar greiningar og samstöðu“ segir sami Sigurður Ingi sem margoft hefur sagt að þetta sé eldvirkt svæði og ekki sé boðlegt að gera göng milli lands og eyja og ber ávallt Ara Trausta Guðmundsson fyrir sig. Það er ljótt að ljúga Ingi.

En hvað er þá til ráða? Allar rannsóknirnar sem þarf að gera kosta milli 300 og 400 milljónir. Hvernig væri að Ægisdyr yrðu endurvaktar, blásið yrði til fundar með helstu stórnotendum væntanlegra gangna og þeir myndu láta fé af hendi ásamt ríki og bæ, peninga sem yrðu endurgreiddir af væntanlegum eigendum gangnanna í formi notkunar þangað til féð yrði að fullu endurgreitt. Þetta er mín uppástunga. Ríkið mun draga lappirnar hvernig sem loforðin fögru hljómuðu.

Ung hjón keyptu sér 2ja herbergja íbúð í Eyjum um daginn og borguðu fyrir hana 75 milljónir. 60 milljónir kostar fyrsti hluti rannsóknanna. Er ég einn um að sjá þetta fyrir mér sem algjöran aumingjahátt?

Liður 3, stórskipahöfn norðan Eiðis

Samtíðamenn Einars Benediktssonar skálds gerðu grín að honum í áratugi fyrir að hafa skotið fram þeirri hugmynd að selja norðurljósin. Enginn hlær í dag enda skilar sala á norðurljósunum milljörðum á ári til samfélagsins. Sumir menn eru framsýnni en aðrir.

Ég hef áður eytt púðri í hugmyndir um stórfelldan vikurflutning um stórskipahöfnina þar sem göngin skipta öllu máli. Líklega verður útflutningur á vatni með risa tankskipum ein af stóru útflutningsvörunum okkar áður en langt um líður. Enginn staður er betur til þess fallinn en Vestmannaeyjar til að sinna slíkum útflutningi. Ég sé fyrir mér risatankskip fyllt á nokkrum klukkustundum við höfnina norðan Eiðis. Göng og risahöfn er svarið.

Vissir þú að dagsskammtur vatns sem flæðir neðanjarðar til sjávar í Ölfussi einu myndi nægja öllum Bandaríkjum Norður Ameríku í heilt ár?

Liður 4, flug

Í Vestmannaeyjum eru mörg veitingahús sem eiga það sameiginlegt að vera í fremstu röð á Íslandi. Flest eiga það líka sameiginlegt að vera lokuð lungað úr árinu af því að samgöngur eru ófullnægjandi. Enn einu sinni, glamormyndin sem ríkisapparatið Vegagerðin gaf út fyrir nálægt 20 árum um höfn í stað gangna var beitan sem ríkið notaði til þess að sleppa sem billegast frá samgöngum til Eyja, annað verkefni norðan heiða var meira aðkallandi.

Stærsta atvinnugrein landsins, ferðaþjónustan leggst í dvala þegar vetur konungur bankar á og fer ekki af stað fyrr en sól fer að hækka á lofti. Krafan á að vera flug tvisvar sinnum á dag á almennilegum flugvélum Icelandair sem hafa burði til að koma með fjölda hingað sem myndi glæða ferðaþjónustuna. Því miður þá er lítill akkur að Norðurflugi og litlu títlurnar þeirra sem ekkert bolmagn hafa til farþegaflutninga. Ég þykist viss um að ef Icelandair fengi aðstoð í t.d. tvö ár yrði farþegafjöldi hingað allan ársins hring svo mikill að engan þyrfti stuðninginn. Krafan á að vera tvær ferðir á dag allan ársins hring, við eigum það inni.

Hefur þú velt því fyrir þér lesandi góður af hverju áætlunarflugið hingað lognaðist útaf? Ég hef mína skýringu og hún er þessi:

Í Vestmannaeyjum var samningur milli flugfélagsins Arna og verkalýðsfélaganna sem var á þá leið að félögin keyptu 100 sæti í einu af flugfélaginu og fengju 50% afslátt fyrir vikið. Verkalýðsfélögin seldu síðan félagsmönnum sínum sætin með á sama verði og mátti ferðast eins oft og félagsmanni sýndist. Sætanýting var góð, enda nýtti fólk sér flugið.

Hingað mætti Njáll Trausti Friðbertsson þingmaður og Akureyringur og kynnti bísperrtur nokkuð sem kallast Skoska leiðin og kom því í gegn að hún var innleidd á Íslandi. Skoska leiðin er á þá lund að Vestmannaeyingar fengju 3 ferðir á ári með 40% afslætti. Flugfélagið hækkaði verðið á ferðunum til muna þannig að sá sem var félagi í verkalýðsfélagi gat núna keypt ferð sem áður kostaði 7.200,- krónur aðra leið eins oft og hann vildi þurfti nú að greiða nálægt 12 þúsund krónum aðra leið þrisvar á ári, síðan 19.900,-, allt í boði Njáls Trausta, snillings sem nú vermir sæti formanns fjárlaganefndar alþingis. Til hamingju Njáll Trausti.

Ég mótmæli

Ég var á fundinum í Höllinni í síðustu viku. Ég mótmæli því að ályktunin sem borin var undir hafi verið einróma samþykkt. Ég mótmæli því að ekki hafi verið spurt hvort einhver væri á móti.

Að lokum

Ég hefði haldið að þeir sem biðu sig fram til forystu fyrir samfélagið sitt væru hugdjarft fólk með framsýnar hug.

Ég tel að næst þegar hóað verður til fundar um málefni eyjanna verði hann haldinn þegar forseti bæjarstjórnar er í sumarleyfi erlendis.

Baráttukveðja,

Alfreð Alfreðsson,

Íbúi í Eyjum og farandverkamaður í ferðaþjónustu á veturna.