Eigum við þá að gera ráð fyrir því, ekki að það skipti máli í samhenginu, að það hafi verið Viðreisn sem vildi ganga lengst og fara aðra leið en Samfylkingin?

„Ég ætla bara að taka fyrir tvo umræðupunkta. Annars vegar hagsmuni Vestmannaeyjabæjar og þar með Eyjamanna sem hér eru í húfi. Hins vegar að fara nokkrum orðum um eins og ég sé pólitíska stöðu málsins núna,“ sagði Páll Magnússon, forseti bæjarstjórnar á ráðstefnu Eyjafrétta um frumvarp ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur um breytingar á veiðigjöldum.

„Það sem kannski sló mann mest og ég byggi á umsögn Vestmannaeyjabæjar um frumvarpið og hins vegar þeirri sem Samtök sjávarútvegssveitafélaga létu gera,“ sagði Páll og kvaðst hafa hlaupið í skarðið fyrir Írisi bæjarstjóra sem var þennan dag á mikilvægum fundi í Reykjavík. „Það sem kannski fór mest fyrir brjóstið á manni þegar frumvarpið var kynnt, voru staðhæfingar sem lutu að því að þetta hefði engin áhrif á sveitarfélögin. Það var líka sérkennilegt að stjórnvöld litu þannig á að það væri bara einn hagaðili í málinu, SFS, Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi, en ekki sveitarfélögin sjálf. Það þótti mér einkennilegt.“

Páll sagðist ekki ætla að staggla um hver reiknaði rétt og hver ekki en setti upp súlurit sem KPMG vann fyrir Sjávarsveitarsveitarfélögin sem sýndi hvernig áætluð hækkun veiðigjalda skiptist á sveitarfélög. „Hér sést að 1500 milljónir af hækkun veiðigjalda upp 7,9 milljarða fellur til í Vestmannaeyjum. Með öðrum orðum, u.þ.b. tuttugu prósent af hækkun veiðigjaldanna í heild sinni fellur til í 4700 manna sveitarfélagi.“

Um 31% frá fiskveiðum og vinnslu

Páll benti á að samkvæmt útreikningum fyrir árið 2024, sem var loðnuleysisár áttu um 19 prósent af útsvarsgrunni bæjarins rót sína í fiskveiðum og 12 prósent af fiskvinnslu, samtals kemur 31% af útsvarsgrunni Vestmannaeyjabæjar kom frá sjávarútvegi. „Þá tel ég ekki með útsvarið sem Stebbi á Grund í Skipalyftunni greiddi og allir hans kallar eða fólk og fyrirtæki í  öðrum þjónustugreinum sem þjóna sjávarútveginum í Vestmannaeyjum. Að halda því fram að breyting af þessu tagi hafi ekki áhrif á sveitafélagið eða tekjur þess eða afkomu er auðvitað úti hött. Sannarlega mun þetta hafa áhrif í Vestmannaeyjum, eins og allar breytingar í sjávarútvegi til góðs eða ills hafa áhrif á afkomu sveitarfélagsins og þeirra sem hér búa.“

Næst vék Páll að pólitískri stöðu málsins og sagði að því fyrr sem forsvarsmenn í íslenskum sjávarútvegi gerðu sér grein fyrir því hvaða breytingar hafa orðið í hinu pólitíska umhverfi, þeim mun betra. „Ég held ég megi fullyrða, að allar götur frá því kvótakerfið var tekið upp hafi pólitíska landslagið verið þannig að þegar til kastanna kom var hið pólitíska bakland þannig að sjávarútvegurinn sem grein gat gengið út frá því að ekki yrðu gerðar neinar stökkbreytingar á kerfinu. Ekki yrði farið með offorsi  yfirhöfuð og nokkuð þægileg samstaða um meginatriðin í pólitíkinni og í greininni sjálfri.“

Pólitíska landslagið er breytt

Páll sagði menn svo geta deilt um hvort það hafi verið til góðs eða ills. „Þetta var landslagið og það er breytt. Pólitíska landslagið og baklandið er ekki lengur fyrir hendi. Stuðningurinn ekki vís og nú þarf nýkjörinn formaður SFS, Guðmundur Kristjánsson, líklega sá fyrsti frá því að núverandi fiskveiðistjórnarakerfi tók gildi, að horfast í augu við það að pólitískur styrkur fyrir þessu sjónarmiði er útþynntur. Allt önnur staða að búa við,“ sagði Páll og beindi orðum sínum til Víðis Reynissonar, þingmanns Samfylkingarinnar í Suðurkjördæmi sem var meðal gesta á ráðstefnunni.

„Bæði hann (Víðir) og formaður Samfylkingarinnar töluðu þannig fyrir kosningar að hækka ætti veiðigjöldin en það yrði gert varlega, í áföngum og talað um tvöföldun á tíu árum,“ sagði Páll og bætti við að vissulega mætti hártoga það hvort um tvöföldun væri að ræða eða ekki. „En þetta fer a.m.k.  langleiðina í að tvöfalda gjaldið og það er gert í einni svipan. Í gamla daga töluðu stjórnmálamenn um  gengissig í einu stökki. Eigum við þá að gera ráð fyrir því, ekki að það skipti máli í samhenginu, að það hafi verið Viðreisn sem vildi ganga lengst og fara aðra leið en Samfylkingin?“

„Það liggur fyrir að Samtök sjávarútvegssveitarfélaga og greinin sjálf leggja það til og eru sammála um að það yrði strax til bóta að áfangaskipta þessu. Er til of mikils mælst að gera þetta í tvennu lagi? Að helmingurinn komi fram á ári eitt og hinn helmingurinn á ári tvö. Formaður SFS sagði að þetta yrði strax til bóta. Þá geta sveitarfélögin áttað sig eitthvað á því hvað þetta raunverulega þýðir. Yrði strax skárra að hafa þann umþóttunartíma að þetta yrði gert í tvennu lagi. Víðir, það er ekki til of mikils mælst,“ sagði Páll að endingu.