Frumvarp til fjárlaga fyrir árið 2024 gerir ráð fyrir auknu framlagi til hafrannsókna hjá Hafrannsóknastofnun (Hafró) sem nemur 180 milljónum króna. Markmið aukningarinnar er að skapa sjávarútvegi skilyrði til aukinnar verðmætasköpunar.
Utan þess að styrkja rekstrargrunn Hafró verður framlagið nýtt til að ráðast í heildræna skoðun á vistkerfum hafs og vatna og verndun þeirra. Hafin verður kerfisbundin kortlagning búsvæða auk verkefnis um líffræðilega fjölbreytni innan lykiltegunda. Einnig verður ráðist í verkefni vegna áhrifa loftslagsbreytinga og súrnunar sjávar ásamt því að bæta líkanagerð stofnunarinnar við stofnmat. Jafnframt verður ráðist í átak í greiningu á heildstæðum áhrifum manna á vistkerfið, tengsl við alþjóðasamninga um líffræðilega fjölbreytni aukin og áhersla aukin á stjórnsýsluverkefni stofnunarinnar, s.s. við gerð umsagna. Úthaldsdögum hafrannsóknaskipa verður enn fremur fjölgað og rekstur þeirra tryggður.
Samkvæmt fjármálaáætlun er gert ráð fyrir að framlagið fari hækkandi á komandi árum og verði í kringum 630 milljónir króna frá og með árinu 2026. Það er hluti af aðgerðum stjórnvalda til að efla stjórnsýslulega umgjörð, sjávarútvegs og fiskeldis.
Að auki er gert ráð fyrir fjárheimild upp á 126 milljónir króna til að styrkja verkefni Hafró á sviði burðarþolsmats fjarðakerfa, þ.m.t. eldissvæðaskiptingu, mat á umhverfisáhrifum sjókvíaeldis, áhættumat erfðablöndunar og rannsóknir á dreifingu laxa- og fiskilúsar. Áætlað er að framlagið fari hækkandi á komandi árum og verði komið í kringum 226 milljónir króna frá og með árinu 2026.
„Stofnunin gegnir mikilvægu hlutverki í rannsóknum á vistkerfum sjávar sem og ráðgjafarhlutverki varðandi sjálfbæra nýtingu auðlinda hafs og vatna” sagði Svandís Svavarsdóttir matvælaráðherra. „Með því að styrkja þá starfsemi stofnunarinnar aukum við framtíðarmöguleika komandi kynslóða til velsældar”.
Hvað er sjóveiki?
Sjóveiki er misræmi milli skynfæra líkamans sem senda boð til heilans um hreyfingu – kyrrstöðu.
Þegar einstaklingur er úti á sjó þá nema skynjarar í vökvafylltum gangi í innra eyra hreyfingu og senda boð til heilans að einstaklingur sé á hreyfingu. Augun senda hins vegar boð til heilans um að viðkomandi sé kyrr. Heilinn á erfitt með að vinna úr þessum misvísandi og ósamræmdu upplýsingum og sendir skilaboð til magans um að tæma sig – þ.e. veldur uppköstum.
Einkenni sjóveiki eru þreyta, ógleði, svimi, svitakóf og uppköst.
Góð ráð til að hindra sjóveiki:
Lyf við sjóveiki þ.e. lyf sem slá á einkennin og fást án lyfseðils í apóteki.
Önnur ráð:
Hvar í skipinu er best að vera o.fl.
Þungun:
Þungaðar konur sem þjást af sjóveiki mega nota koffinátín í litlum skömmtum en best er að ráðfæra sig við lækni eða lyfjafræðing.
Þunguðum konum er ekki ráðlagt að nota engifer þar sem það er ekki staðfest hvort það geti haft skaðleg áhrif á fóstur.