Í liðinni viku kvað úrskurðarnefnd um upplýsingamál upp úrskurð í kæru Eyjafrétta vegna ákvörðunar umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytis um að synja beiðni ritstjóra Eyjafrétta um aðgang að gögnum.

Í kærunni kom fram að umbeðnar upplýsingar séu frá fyrirtæki sem hafi einkaleyfi á grunnþjónustu á svæðinu og því vandséð að um sé að ræða viðkvæmar fjárhagsupplýsingar, líkt og haldið sé fram af forsvarsmönnum fyrirtækisins. Þá var gagnrýnt hversu langan tíma hafi tekið fyrir ráðuneytið að svara beiðni kæranda.

HS Veitur hf. fara með einkaleyfi á rekstri hitaveitu í Vestmannaeyjum

Í niðustöðukafla úrskurðarins segir m.a. að í máli þessu sé deilt um rétt kæranda til aðgangs að viðauka með bréfi HS Veitna hf. í nóvember 2023 til umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytis. Ráðuneytið afhenti kæranda bréfið en synjaði honum um aðgang að viðaukanum á grundvelli upplýsingalaga.

HS Veitur hf. fara með einkaleyfi á rekstri hitaveitu í Vestmannaeyjum og fer um einkaleyfið eftir ákvæðum orkulaga fyrir HS Veitur hf. Samkvæmt orkulögunum skal ráðherra staðfesta gjaldskrá fyrir hitaveitu sem fengið hefur einkaleyfi til starfrækslu sinnar, sbr. einnig reglur um staðfestingu iðnaðar- og viðskiptaráðherra á gjaldskrám hitaveitna.

Með fyrrgreindu bréfi 22. nóvember 2023 óskuðu HS Veitur hf. eftir staðfestingu ráðuneytisins á 18% hækkun á gjaldskrá hitaveitu Vestmannaeyja frá og með 1. janúar 2024. Í bréfinu var að finna skýringar á ástæðum umræddrar hækkunar og sagði þar meðal annars að að óbreyttu yrði tap á rekstri hitaveitu í Vestmannaeyjum upp á 75 milljónir kr. á árinu 2024. Í viðaukanum sem fylgdi bréfinu komu fram sundurliðaðar upplýsingar um áætlaða afkomu hitaveitustarfsemi HS Veitna hf. í Vestmannaeyjum á árinu 2024 með og án umræddrar hækkunar á gjaldskrá. Gjaldskrá HS Veitna hf. fyrir heitt vatn var staðfest af hálfu umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneyti.

Ekki sé um mikilvæga fjárhags- eða viðskiptahagsmuni að ræða

Úrskurðarnefnd um upplýsingamál hefur kynnt sér umbeðið skjal en það telur tvær blaðsíður. Á fyrstu blaðsíðu skjalsins er að finna sundurliðaðar upplýsingar um áætlaða afkomu hitaveitustarfsemi HS Veitna hf. í Vestmannaeyjum á árinu 2024 án hækkunar á gjaldskrá félagsins. Þar koma meðal annars fram upplýsingar um áætlaðar rekstrartekjur og rekstrargjöld HS Veitna hf. á árinu 2024, sundurliðað í einstaka tekju- og gjaldaliði, auk upplýsinga um áætlaðan hagnað. Jafnframt koma þar fram upplýsingar um verðmæti fastafjármuna félagsins, skuldir, eigið fé og eiginfjár-hlutfall þess. Þá eru tilteknar upplýsingar teknar saman í niðurlagi síðunnar, meðal annars hversu há prósenta áætlaður hagnaður er af áætluðum rekstrartekjum. Á síðari blaðsíðu skjalsins koma fram upplýsingar um sömu fjárhagsliðina þó með þeirri breytingu að þar er gert ráð fyrir hækkun gjaldskrárinnar.

Eftir yfirferð á umbeðnu skjali er það mat úrskurðarnefndar um upplýsingamál að 2. málsl. 9. gr. upplýsingalaga standi ekki í vegi fyrir afhendingu þess. Þótt fallast megi á að upplýsingarnar sem skjalið hefur að geyma varði viðskiptahagsmuni HS Veitna hf. telur nefndin að ekki sé um mikilvæga fjárhags- eða viðskiptahagsmuni sem sanngjarnt er og eðlilegt að leynt fari.

Almenningur hafi töluverða hagsmuni af því að kynna sér þær forsendur sem lágu að baki fyrrnefndri hækkun á gjaldskrá HS Veitna

Að mati úrskurðarnefndar um upplýsingamál verður loks að telja að almenningur hafi töluverða hagsmuni af því að kynna sér þær forsendur sem lágu að baki fyrrnefndri hækkun á gjaldskrá HS Veitna hf. Að þessu og öðru framangreindu gættu telur úrskurðarnefndin að hagsmunir almennings af að fá aðgang að umbeðnum upplýsingum vegi þyngra en hagsmunir HS Veitna hf. af að upplýsingarnar fari leynt. Verður réttur kæranda til aðgangs að umbeðnu skjali því ekki takmarkaður á grundvelli 2. málsl. 9. gr. upplýsingalaga.

Samkvæmt framangreindu og þar sem úrskurðarnefndin telur að hvorki 4. tölul. 10. gr. upplýsingalaga né önnur takmörkunarákvæði laganna eigi við um umbeðið skjal verður umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneyti gert að afhenda það kæranda.

Í úrskurðarorðum nefndarinnar segir:

Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneyti skal veita kæranda, Tryggva Má Sæmundssyni, aðgang að viðauka með bréfi HS Veitna hf., dags. 22. nóvember 2023, til ráðuneytisins.

Eyjafréttir munu áfram fjalla um málið þegar gögnin hafa borist frá ráðuneytinu.

Hér má sjá úrskurðinn.

Þessu tengt:

Svar án innihalds

Svar umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytisins við beiðni Eyjar.net um að ráðuneytið geri opinber þau gögn, þ.m.t. rekstrar- og efnahagsreikninga, sem HS Veitur notar til að ákvarða gjaldskrá sína, hefur nú borist, þó að enn vanti rökstuðninginn sem beðið var um. Með svari ráðuneytisins eru bréf HS Veitna til ráðuneytisins, dags. 9. júní 2023 og 22. nóvember 2023. Í […]

80% hækkun á Eyjamenn á fimm árum

Rafkyntar fjarvarmaveitur, sem nota rafmagn eða eldsneyti til að hita vatn til sölu um dreifikerfi veitunnar, eru reknar af Orkubúi Vestfjarða, RARIK á Seyðisfirði og HS Veitum í Vestmannaeyjum. Birgir Þórarinsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins lagði fram fyrirspurn í byrjun sumars um húshitunarkostnað, gjaldskrá veitufyrirtækja og breytingu á gjaldskrá hjá rafkyntum veitum til umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra. […]

Kæru bæjarins vísað frá

Á síðasta fundi bæjarráðs var umfjöllun um bréf frá úrskurðarnefnd um upplýsingamál er varðar kæru Vestmannaeyjabæjar til nefndarinnar vegna höfnunar umhverfis, orku- og loftlagsráðuneytis á afhendingu gagna. Umrædd gögn lágu til grundvallar hækkana á heitu vatni í Eyjum í september 2023 og janúar 2024. Ráðuneytið benti á í svarbréfi að ákvörðun um synjun væri kæranleg […]