Þjóðaratkvæðagreiðslan um hvort hefja ætti á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið var í raun og sann persónulegt pólitískt verkefni utanríkisráðherra. Hún stofnaði stjórnmálaflokk beinlínis til að vinna að því markmiði að Ísland yrði aðili að Evrópusambandinu, fékk forystu Evrópusambandsins til liðs við málstað sinn og lét hraða atkvæðagreiðslunni innan kjörtímabils núverandi ríkisstjórnar vegna þess að hún taldi ummæli Trumps Bandaríkjaforseta á Alþjóðaefnahagsráðstefnunni í Davos myndu nýtast málstað hennar. Hún lagði fjármuni og stofnanir ríkisins, einkum og sér í lagi utanríkisráðuneytið, undir sína eigin pólitísku stefnu. Þá byggði hún málflutning sinn fremur á vafasömum fullyrðingum og tilfinningalegum þrýstingi en yfirveguðum rökum.

Með þessu var hún reiðubúin að valda djúpstæðri sundrungu meðal þjóðarinnar í þágu eigin pólitísks metnaðar.

Þrátt fyrir að öllu þessu pólitíska valdi, fjármunum og áhrifum væri teflt fram í þágu verkefnisins hafnaði þjóðin því með afgerandi hætti. Þá niðurstöðu ber að virða.

Ráðherra sem sjálf hrindir af stað pólitísku metnaðarmáli af þessari stærðargráðu, leiðir það og bíður síðan ósigur getur ekki einfaldlega haldið áfram eins og ekkert hafi í skorist. Pólitísk ábyrgð hlýtur að hafa afleiðingar.

Utanríkisráðherra hefur augljóslega glatað trausti stórs hluta kjósenda.

Afsögn er ekki aðeins viðeigandi. Hún er nauðsynleg afleiðing þess sem gerst hefur.

Erna Bjarnadóttir

Höfundur er með MSc í hagfræði frá University College of Wales og Diploma í opinberri stjórnsýslu frá Háskóla Íslands.