- Eyjafréttir
- ·
- Fréttir
- ·
Munnheilsa aldraðra
O�?ldruðum mun fjo�?lga mjo�?g á næstu árum og áratugum og er áætlað að mesta fjo�?lgunin verði í aldurs- hópnum 85 ára og eldri. Munn- heilsa er o�?llum mikilvæg en lítil áhersla hefur verið lo�?gð á munn- heilsu aldraðra. Fólk heldur sínum eigin to�?nnum lengur en áður og hefur orðið mikil breyting á o�?rfáum áratugum. Margir eru með dýrar viðgerðir í to�?nnum, krónur, brýr og ígræðslur sem kalla á gott hreinlæti til að viðhalda góðri munnheilsu fram eftir aldri og til að fyrirbyggja vandamál. Heilbrigður munnur á að hafa hreinar tennur með lágmarks tannsýklu. Fyllingar og viðgerðir eiga að vera óskemmdar svo þær valdi ekki skaða á aðliggjandi vefi. Gómar eiga að vera bleikir og stinnir og slímhúðin í munninum á að vera bleik, mjúk, ro�?k og án sára. Tungan á að vera bleik, með jafnri áferð og án sára. Sár, hvítar eða rauðar skellur í munni sem hafa verið viðvarandi í meira en tvær vikur er óeðlilegt ástand og ætti að fá álit tannlæknis. Með aldrinum verða ýmsar breytingar í munn- inum. Bragðlaukar rýrna og þeim fækkar og þar með dofnar bragð- skyn. Gómar rýrna sem veldur því að gervitennur passa illa og geta sært tannholdið. Tannsýkla sest á gervitennur sem og eigin tennur og getur valdið skaða á aðliggjandi vefi. �?rif á slímhúð í munni og tungu fjarlægir tannsýklu og dregur úr fjo�?lda o�?rvera í kokinu og er mikilvægt að þrífa munnholið, líka hjá þeim sem eru tannlausir. Tannlausir sem nota gervitennur þurfa því líka að huga að munn- hreinsun og fara reglulega til tannlæknis. Í munnvatninu er flókin bakteríudrepandi efnasamsetning sem er hluti af ónæmiskerfinu og ver tennurnar og slímhúðina í munninum. Munnvatnsframleiðsla minnkar með aldrinum og getur valdið munnþurrki. Aldraðir glíma margir við fjo�?lþætt heilsufarsleg vandamál og taka oft á tíðum mo�?rg lyf en munnþurrkur er algeng aukaverkun af fjo�?lmo�?rgum lyfjum. �?etta getur valdið margskonar vandamálum, svo sem við að tala og kyngja, sem getur valdið hættu á vannæringu og þyngdartapi en einnig hættu á ásvelgingu og þar með lungnabólgu. Vandamál eins og andremma getur verið afleiðing af þurri slímhúð og er hvimleið. �?að getur verið verulega hamlandi fyrir einstaklinginn, til dæmis í samskiptum og þáttto�?ku í ýmsu félagsstarfi. Til að sporna við þurri slímhúð er hægt að o�?rva munn- vatnsframleiðsluna með sykurlausu tyggjógúmmí eða molum, fá sér sopa af vatni af og til eða jafnvel nota gervimunnvatn. Ef munn- þurrkurinn er kominn til vegna lyfja er gott að endurskoða mikilvægi lyfjagjafarinnar. Dagleg munnhirða, hollt matarræði og reglulegt eftirlit hjá tannlækni skiptir sko�?pum við að viðhalda góðri munnheilsu fram eftir aldri.
